Küçük Üsküp (Üsküp)

Seyahatnâme’de Küçük Üsküp (Üsküp)

Kırkkilise Sancağinda 150 akçe payesiyle aşağı kadılıktır ve bütün vergilerden kesilmiş Edirne Dârülhadisi'nin evkâfıdır ki başka voyvodası hâkimdir. Müslüman, Bulgar ve Rum keferesi reayaları gayet çoktur. Freng, Ermeni ve Yahudi yoktur ve zengin tüccar kefereleri gayet çoktur. Tamamı 6 adet mahalledir ki bir tepeden bir tepeye kadar tamamı 3.000 adet kırmızı kiremitli tek katlı ve iki katlı sanatlı, işlemeli, süslü saraylar ve güzel köşkler var.

Ama çarşı pazarı süslü değildir. Genellikle insanlar köşe köşe [41b] haneleri altında birer dükkân şekilli işyerleri yapmışlar. Onun için dükkânlarının sayısı belli değildir.

Müslüman mahallelerinde bir camii var, eski yapıdır. 6 adet mescidi, 4 hanı ve bir küçük hamamı var, başka imaret cinsinden bir eser yoktur. Keferesi çok olmakla bağları gayet çoktur ki şarabı cihanı tutmuştur.

Suyu ve havasının güzelliğinden mahbûbe Rum keferesi kızları olur ki her biri kırmızı yanaklı peri kızı, peri yüzlü, parlak yıldız gibi kızları vardır ki pazar yerinde konuklara mallarını satıp kendileri güzellik yıldızı iken müşteri ile güzellik pazarı ederler.

Bu kasabada olan zamane güzeli Bulgar kızlarının yüzlerinin güzelliği bir mertebededir ki saçlarının her belikleri gece gündüz tel tel dağınıktır ki görenlerin akılları darmadağınık olur.Benlerinin her tanesi Hâşimî beni gibi bin gez Tatar müşgü değer. Hâlâ her birine hakkâk eli değmemiş ve acemi elleri ermemiş bir işlenmemiş inci gibi peri yüzlü kızları olur. Kırkkilise, Vize ve Saray kasabaları halkı bu kefere kızlarından nikâh ile güzeller alıp döl döş sahibi olur nice yüz Müslümanlar var, tüm nikâhlıları kefere kızlarıdır. îmâm-ı hümâm-ı Azam mezhebinde caizdir, Allah rahmet eylesin. Gerçekten de güzel mezhebimiz vardır.

Bu Üsküpçük kasabası içinden akan tatlı su (—) Nehri'dir ki dağlar aşıp tâ Karadeniz kıyısında Istıranca Dağları'ndan gelip akarak Ergene Nehri'ne karışır. Ergene Nehri dahi Enez Kalesi yakınında Akdeniz'e karışır.