Kuyah Deresi
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Kuyah Deresi
Bu mahal Acem'in Çevlân Sultan hududunda Gazikıran ile aralarında bu Kuyah Deresi, Şah Gediği'dir. Batı tarafı Osmanlı'nın Gazikıranlısıdır. Bu Şah Gediği'nde olan Kuyah Deresi öyle bir deredir ki sanki İrem gülistanıdır. Nice yüz bin çeşit çiçeklerin güzel kokusundan gelen geçenlerin dimağları kokulanır. Ana yolun iki tarafına salkım söğütler, servi, çam, ardıç, şimşir ve çınar ağaçlarını sıralı bir şekilde dikmişler. Asla insana âlemi aydınlatan güneşin ışıkları tesir etmez. Böyle bir ağaçlık ve gölgelik deredir. Ama zalim derede 992 (1584) tarihinde Cığalzâde Sinan Paşa tedbirsizliği sebebiyle Serâv cenginde bozguna uğrayınca kaçan İslâm askerlerinin önünü ardını Acemler ve Kürtler alıp bu Kuyah Deresi'nde kıra kıra bitirip nâm için yine şehitleri yol kenarına gömmüşler: Ali Yâr Paşa, Tireli Fazlı Paşa, Vâsi Alisi Defterdar Paşa ve Ferruh Bey. Bunlardan başka nice yüz seçkinlerin kabirlerinin mezar taşlarına isimlerini ve şöhretlerini yazmışlar, gerçekten de sikkeyi mermerde kazmışlar. Ama Tebriz ve Rumiye hanlıkları Osmanlı elinde iken yazmışlardır, diye nakl ettiler.
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗