Lonkanik (Longanikos)

Seyahatnâme’de Lonkanik (Longanikos)

Rum keferelerinden Lonkanik adlı bir sapığın yapısı olmakla Lonkanik derler. Rumcada lonkanik (---) (---) demektir. Frenkçede lonka uzun olan şeye derler.

Bu kaleyi (---) tarihinde Endülüs ve Afrika padişahı olan Sultan Mansur önce Girit Adası'nı fethedip sonra bu Mora Adası'nı fethedince bu Lonkanik Kalesi'ni de fethedip bazı yerlerini yıkmış. Ancak bir kaya başında bir kule alamet kalmış.

Daha sonra (---) tarihinde bizzat Fatih Sultan Mehmed Han Mizistre Kalesi'ni fethedince bu şehrin kefereleri bu kulenin anahtarlarını Fatih'e teslim ederler, hala kulede bir adam sakin değildir. Bu kule Manya Vilayeti'nin Şahbaz dağları eteğinde olup yüzü doğuya dönüktür. Aşağı şehir halkı kalenin bazı yıkık yerlerini kendi mallarıyla tamir edip Manya kafirleri korkusundan bazı zaman girip sığınırlar, ama evleri ve gayri yapıları yoktur. Ancak her gece reayadan bu kale içinde 5 kişi kalıp nöbet bekleyip aşağı varoşu korurlar. Eğer Manya kafirinden bir hareket olursa bu kalede olan nöbetçiler ateşler yakıp tüfenkler atıp etrafa haber ederler. Hemen çevredeki köylerden nice bin tüfenkli adamlar toplanıp Lonkanik kasabasını muhafaza ederler.

Lonkanik varoşunun şeklini bildirir: Bir dereli, tepeli ve dar kayalar içinde inişli yokuşlu, cehennem dereleri gibi uçurum yerlerde 500 kadar birbiri üzere kat kat, kargir yapılı, baştan başa kiremit örtülü avlusuz daracık evlerdir, ama ağaçları çok olup ormanlardır.

5 mamur mahalle, 1 adet cami, 7 adet dükkandır, başka yapı yoktur. Her evde suları ve değirmenleri vardır.

Ve 11 adet kiliseleri vardır, zira halkının çoğunluğu keferelerdir. Müslümanları da onlardan dönme ahıryanlardır.

Bu varoşa insanlar her an çıkıp inemezler, zira gayet sarp yerlerdir, ama suyu ve havası gayet hoş olduğundan sevimli Rum kızları ve keratsa adlı avratları olup hepsi ipek üretirler. Ancak tüm Müslümanı ve kafiri vebadan dağlara kaçmıştır. Voyvodası Mizistre Sancağı tarafından hakimdir. Sahipleriyle 100 kadar hane kalmış, gerisi kaçmıştır. Ve Mizistre kadısı niyabetidir.