Mehmed Şah Dede Ziyaretgahı

Seyahatnâme’de Mehmed Şah Dede Ziyaretgahı

Hacı Bektaş-ı Veli ile Horasan'dan bu Kızılırmak geçidinde yerleşerek Yıldırım Han zamanında cennete yolcu olur. Bir büyük bakımlı türbedir. Gece ve gündüz, ay ve yıl, sabah ve akşam "Yeryüzünde hiçbir canlı hariç olmamak üzere rızıkları Allah'ın üstünedir." [Hud, 6] kesin emri üzerine zenginlere ve fakirlere nimeti bol bol dağıtılır. Yüz adet Bektaşi dervişlerinden ziyade yalınayak başı çıplak sadık aşıkları ve gönlü yaralı dervişleri vardır.

Aziz Mehmed Dede'yi paşa ile ziyaret edip paşanın azize tam yönelmesini ve için için ağlamasını gördüm ki değme kürsü vaizleri büyük evliyalara öyle inanır değillerdir. Mübarek kabrinin çevresi Kur'an-ı Kerimler, şamdanlar, çerağdanlar, sancak, davul ve kudümler ve nice bin asılı avizeler ile süslü bir Ahmed Dede kabri tekkesidir. Burada tekke şeyhi Mustafa Dede, azizin temiz soyundan hoş meşrepli bir zat, hal ve ilim ehli, sohbeti manalı ve tatlı, söz sahibi, hafif ruhlu, güzel ahlak sahibi cömert bir zattır. Varvar Ali Paşa'ya büyük bir ziyafet çekip öyle bir sofra hazırlamıştır ki kuşluk vaktinden ikindi vaktine kadar bütün asker yemiş, karınları Ma'di Kerb karnına dönmüştür. Ama yine bütün sahanlar nefis nimetler ile dopdolu idi. [362b] Gerçekten de, bu yemek bereketi azizin ruhaniyeti tesiridir. Ve her sene bu tekkede şeyhin kendi atlarından bir at kurban edip tekke yakınında olan kayalardaki miski kartallar o bir atın leşini yerlermiş. Sene sonuna dek bu kartalların başka bir şey yediklerini hiçbir kimse görmemiştir. Meğer yine tekke kurbanı olup yiyeler. Bu da ibret verici bir seyirdir.

Şeyhi Mustafa Dede avlanmaya düşkün bir candır. Doğan yerine karakuşlar besleyip alının sağrısında tegelti (eyer) üzere karakuşlar oturur, av gördüğünde karakuşları salar. Eğer tavşan, eğer tilki, çakal, kurt, sırtlan, andık (sırtlan), sığın, tablalı, karacalar, yağmurca, ayı, domuz, toy, kaz, turna, ördek, balıkçıl, angıt, yeşilbaş ve devlengeç, hatta kaplumbağayı ve Kızılırmak'tan sazan balıklarını alıp şeyhin önüne getirir karakuşları vardır. Bu da azizin bir keramet ve tasarrufudur.