Mekü (Maku)

Seyahatnâme’de Mekü (Maku)

Nuşirevan yapısıdır. Gerçi binası yoktur ama yine Nuşirevan yapısıyla meşhurdur. (---) tarihinde içinde olan Kürtleri Süleyman Han'a tabi olup Mahmudi beyine bağışlanmış kale idi. Daha sonra bir hile ile Kızılbaş istila etti. Yine Mahmudi beylerinden Malazgird [292b] beyi hükmünde iken (---) tarihinde Bağdad fatihi Murad Han'ın veziriazamı Kara Mustafa Paşa fetihte sonra Bağdad'ın Deme ve Dertenk taraflarına sınır kesmeye vardığında efendimiz Melek Ahmed Paşa henüz Diyarbakır valisiyken birlikte Deme ve Dertenk'e gitti. Acem diyarlarıyla Osmanlı vilayetlerinin hudutları belinlenip barış yapılması için Şehrezul toprağında Zalim Ahmed Kalesi'ni Osmanoğlu yıktı. Acemler de Van hududunda Kotur Kalesi'ni yıktı.

Ve yine Revan yakınında, bu Mekü Kalesi'ni Osmanlı yıkınca beyini ve neferlerini Malazcird'e koydular. Daha sonra Acem, bu Şuşik Kalesi beyinin ayaklanması sırasında fırsat bulup bu Mekü Kalesi'ne nezaketle bir gece Acem Mazenderanisi koyup kaleyi sağlamlaştırdı.

Kudret Eli ile yapılmış bir Kahkaha Kalesi'dir. Osmanlılarda Van Kalesi, Mardin, Şebin Karahisar, Afyon Karahisar, Adilcevaz, Tokat ve Amasya Kalesi gibi Mekü Kalesi'dir.

Mekü Kalesi'nin şekli: (---) nehri kenarında dibi ince, yukarısı geniş sahra, sanki mantar gibi veya zencef ütücüsü mermeri gibi ince belli, göklere doğru baş uzatmış asla bir taraftan elde edilmesi mümkün değil, havalesiz benzersiz bir kaledir. Aşağı kayada ağaç köprü ile geçilir. Ancak bir kapısı var, ondan içeri minare yolu gibi kayadan kesmeli yokuş yukarı çıkılır.

İçinde 700 hane kadar imar olmada haneleri var, dahi o kadar mamur değildir. Eğer imar olursa Kahkaha gibi benzersiz bir kale olur. Revan hanlığı hükmünde bir sultanlık olup içinde iki bin mazenderani tüfenk atar koymuşlar.

Ve her gece nehir üzerindeki köprüsünü kaldırıp kalenin ayası ada gibi kalır. Kalenin en yüksek tepesinden yüz kulaç iplerin dolaplarıyla kaleye su çekip susuzluklarını giderirler.

................ (2,5 satır boş) ................