Merend

Seyahatnâme’de Merend

Azerbaycan şehirlerinden başka sultanlıktır ki bin nökere sahiptir. Kadısı, kelenteri, münşisi, darogası ve dizçöken ağası vardır. Tebriz'e 14 fersah yakındır. İkisinin arasında asla boş yer yoktur. Baştan başa gül gülistan, bağ ve bostan ile süslenmiştir. Bu Merend şehri, Tebriz şehrinin doğu tarafında bulunmaktadır. Eski zamanlarda Azerbaycan padişahlarından Timur oğlu Şahruh'un avlağı (av yeri) olduğundan gayet bakımlı ve şenlikli olan Merend şehri, gülistana benzer imiş. Lakin bunu da Gazi Murad Han, Kızılbaş'a rağmen harap, hanelerin türab (toprak) edeliden beri henüz imar olup üç bin kadar "İremezat" hanesi, 7 camii, 3 hanı, 5 hamamı ve 600 dükkanları var, ama bedesteni, medreseleri sıbyan mektepleri yoktur.

Ama yetmiş yerde bağ ve hıyaban ve mesirelerine aşk olsun ki her biri birer Ad kavminin direkli İrem bağları gibi gezinti ve dinlenme yerleridir. Hesapsız sulu meyvelerine aşk olsun.

Suyu ve havasının tatlılığından güzel erkek ve güzel kadını, düzgün dilli, iyi konuşan genç erkek ve kadınları var. Dile gelseler İsa mucizeleri beyan olur, yürüseler bedene bürünmüş ruh civanları revan olur.

Halkı genellikle sipahi ve han nökeridir. Ama tamamı Şii mezhebindendir. Çoğu sövücü mel'unlardır. Ancak eski belde olduğundan Teftazani hazretlerinin büyük ataları Hüseyin Teftazani, Ali Handi, Şeyh Susmari ve Alaeddin Merkadi (---) {---) (---) (---) gömülüdürler. Bu şehrin kıble tarafında gömülüdürler.