Müşebbek Camii (Ancient Jameh Mosque of Qazvin)

Seyahatnâme’de Müşebbek Camii (Ancient Jameh Mosque of Qazvin)

Kazvin Şehri'nin eski hisarına yakın büyük bir camidir. Kıble kapısı bir seyre değer kapıdır ki anlatılmasında adil kısa kalır şebekeli kapı olduğundan o kapı ile isimlenip Müşebbek Cami derler. Rum'da, Arap ve Acem'de bu hakir böyle bir büyük kapı ve öyle irice işçilik görmedim. Nice bin hendese ümi üzere türlü türlü tasarımlar, çizimler vardır. Eski melikler için bu cami içinde bir maksuresi var ki insan onu görünce hayretler içinde kalır, diller ile anlatılmaz ve kalemler ile yazılmaz bir Gazvin Havernak kasrıdır.

Bu nurlu camii [315a] Gazvin Şehri'ni dördüncü kere imar eden Şah İmâdeddin hazretlerinin kölesi olan Emir Hamâ-i Yas inşa ettirmiştir. Acem tarihçileri, bu camie bir deve yükü altın sarf olundu, diye yazmışlar. Gerçekten de muhakkak gitmiştir, ama cami Adn Cenneti'ne dönmüştür. Ancak cemaatten garip kalmıştır.

Mihrap üzerinde olan büyük kubbesi göklere baş çekmiştir. Bütün kubbeler her diyarda sürahice yapılmıştır ama bu yüksek kubbe yerküresi topu gibi yuvarlak ve ortasında o kadar türlü türlü şekiller, yuvarlak şekiller, çeşitli sedef işleri var, ibretlik mermerler, renkli boncuklar, kıymetli taşlar var ki insanoğlunun gözleri kamaşır.

Bu hakir bu kadar çok seyâhatte her yapıyı dikkatle incelediğimde Budin serhaddinde Estergon Kalesi'nin iç hisarındaki Kızılelma Camii kubbesi ve biri de bu Gazvin Camii gibi bu yeryüzünde böyle acayip eser ve bunun gibi garip yapı görmedim. Gerçekten de her yönden güzel yapı olan bu kubbeden yüksek bir dokuz taklı tumturaklı kubbe yoktur. Meğer yine bu Gazvin kubbesi ola. Beyt:

Ra'eynâ câmi'e'd-dünyâ cemî'an
Velakin mâ ra'eynâ misle hâzâ

beyti bu cami hakkına denilmiş ola. Gazvin Şehri'nde nice camiler daha vardır ama hepsinin yüzü suyu bu nurlu camidir ki âdem oğlanı onun nasıl yapıldığını anlatmakta âciz ve çaresiz kalır. (—) ( - ) ( - ) ( - )