Nasırıyye

Seyahatnâme’de Nasırıyye

Nasırıyye Köyü'ne ulaştık. 150 haneli ve bir camili Nasır Sultan evkafı mamur köydür.

Bu mahalde tüm asker çadırlarıyla konup arkı tamire başlayıp nice kere yüz bin adam kellesi kadar samanlı balçık toplar yaptılar ve hurma dallarından 40-50 adet şuha [sal] yapıp içlerini bu kelle kadar balçıklarla doldurdular. Her bir sal gemi kadar iri olup nice bin adam bu şuha dedikleri salları akan Nil'in içine bırakıp Nil kapandı. Bunun üzerine Nil eskisi gibi İskenderiyye'ye akmaya başladı. Tam bir hafta binlerce reaya, beraya, mültezim ve keşşaflar çalışıp büyük sıkıntılarla Nil arkını tamir edip İskenderiyye'ye akmaya başladı. Kaşif 40 koyun ve 5 deve kurban edip büyük şenlikler ettiler. Zira İskenderiyye'ye Nil varmasa İskenderiyye Limanı harap olup senede 300 Mısır kesesi geliri olan gümrük harap olunca Buhayre kaşifi katledilir.

Bu kolun tamirine Buhayre kaşifi memur olup masrafı için senede 40 kese gider yazıp muhasebe görür. Bu ark tamirine ta Circe'ye kadar bütün kaşifler ve mültezimler adamları ile, curafa sığırları ile ve curafa oğlanları ile her sene gelmeye memur olduklan Füvve kasabasındaki mahkeme sicillerinde yazılıdır.

Nasırıyye Arkı'nı ilk defa Hazret-i İbrahim asrıncia Filbatır adlı Kıpti meliki yapmıştır. O meliktir ki Sare Ana'ya iki kere el uzatmca elleri kurumuş, tövbe istiğfar edip Hazret-i İbrahim'e iman etmiştir. Bu ark onun inşasıdır. Büyük Nil kenarında Füvve kasabası yakınında yine Buhayre toprağında Darud Köyü'nden kesip 2 konak yer İskenderiyye'ye kesip getirmiştir. İnsanın becereceği şey değil, büyük hizmettir. Hala içinde 6 ay gemiler işler. Zamanın geçmesiyle bozulup Sultan Nasır temizleyip akıtmıştır. Onun için Nasırıyye Arkı derler. İki yanı Buhayre deryasıdır ki yılan zehiridir, ortasından mübarek tatlı Nil akar, acayip insan himmetidir. Bazı mahalde deniz dalgası fazla olup köprüleri bozup böyle büyük kalabalıkla tamire muhtaçtır.

Eski zamanda bu arkı Filbatır Melik inşa ettiğinde 2 konak yeri baştan başa ham mermer ile döşemiş. Hala bazı zaman bazı yerleri belli olur. Gerçekten de insanların himmeti dağları devirir mertebesi hayrattır. Hala İskenderiyye Halici derler meşhurdur. Eğer bu haliç her sene kazılıp temizlenmese iki yanda olan acı göl dalgaları köprüleri yıkıp Buhayre Vilayeti'nde nice yüz adet köyü de su basardı. Temizlenmesi de kaşife bir kardır, muhasebesi kolay olur. İskenderiyye bu arkla sulandığı inşaallah yerinde yazılır.

Bu arkın tamirinden sonra kaşiften haliye hizmetimiz için 10 bin para ve 1 at alıp atı bir adama emanet koyup Kaşif Mehmed Ağa bize 10 tüfenkli yoldaş verip bir gemi hazırlayıp tüm levazımatımız ile bizi ark içine yollayıp giderek,