Niyazabad (Nizovaya)

Seyahatnâme’de Niyazabad (Nizovaya)

Şirvan hududunda Yezdecürd Şah yapısıdır. Eski zamanlarda büyük şehir imiş. Hala yapılarının kalıntıları ve kisra kemerleri gökkuşağından nişan verir alametleri var. (---) tarihinde Moğol kavmi Dağıstan, Kumuk ve Kaytak kavmiyle işbirliği yaparak harap etmişler.

Daha sonra imar olup (---) tarihinde III. Murad Han'ın vezirlerinden Ferhad Paşa başkumandanlıkla bu şehirde kışlamış, daha sonra ilkbaharın gelmesiyle Şirvan tarafına gittiklerinde bu şehrin kalesini harap edip Niyazabad iken harab-abad edip Şirvan üzere yola çıkarlar. Hala Acem serhaddiyle Dağıstan'a komşu dur.

Kırk mihrap ve kırk mahalle sayılır. Camileri, han ve hamamları ve çarşıları vardır. Hala sultanlıktır. Bin kadar nökere sahiptir. On iki hakimi ve kadısı vardır. Kelenterinin şahitliğiyle altı binden fazla bağ ve bahçeli cennet gibi hanelerdir diye anlattı.

Geniş vilayeti mamur, toprakları güzel ve beğenilir, halkı sevimli süslü bir şehirdir. Ekilecek yerleri geniş, hayrat ve bereketleri bol, nimetleri çok, kaynak suları çağlar ve akar bir şenlikli şehirdir. Ama bu şehrin ortasında harap olan sağlamlar sağlamı hisar ne yazık ki haraptır. Böyle verimli, suyu ve havası tatlı bir yerde en gerekli şeylerden iken kalesi harap olmuştur, ama Cenab-ı Bari yardımcı olup yine Osmanlıların eline geçerse biraz gayret ile tamir edilirse [312a] Kahkaha surları gibi sağlam bir kale olur.

Bu şehrin dört tarafı geniş ovalardır. Şenlikli kent ile bu ovalar bukalemun renkli bağlar ile bezenmiştir.