Nureddin Şehit Bimaristanı

Seyahatnâme’de Nureddin Şehit Bimaristanı

3 bîmâristanı ve dârüşşifası vardır. Bunlardan iç kale yakınındaki Nureddin Şehit hazretlerinin hastahanesi gayet sağlam yapıdır ve vakfı kuvvetlidir. Gece gündüz 100-200 hastası ve kendinden geçmiş delisi eksik değildir. Şam mecnunları gayet çoktur, zira ki esmâ, evrad, zikir ve efkâr yeridir. Ama tarikat ehlini inkâr yeri değildir. Bazıları esmâullahın tesirinden silsilekeş olup timarhanede karar eder. Hekimler ve tabipler onlara sakinleştirici macunlar verip "Ya Hayy ya Kayyûm" diyerek hayat bulup "Ya TabîbeT-kulûb" diyerek kurtulurlar.

Bu dârüşşifada senede 10 bin guruşluk macun ve içecek harcanıp bütün hastalara sırmalı kumaşlar, dîbâ, şîb, zerbâf kadife, sereng ve çeşit çeşit Frenk işi değerli kumaşlardan yorgan ve döşekler verirler ki bir ayan sarayında yoktur.

70 adet hizmetçileri vardır. Deli biraderlere ve iyileşmesi mümkün olanların üzüntülerinin giderilmesi için 3 vakitte güzel sesli usta hânende [okuyucular] ve zühreye denk sazende [çalıcılar] gelip fasıl ettikçe deli biraderlerimizin kimisi susar, bazısı savaş eder.

Sultan Nureddin Şehit asrından beri Hıristiyanlardan Yakubî kavminden Hedaye adıyla bilinen bir hekimbaşısı var, sanki Eflâtun, Bokrat, Calinus ve Sokrat'tır, çeşitli ilimlerde söz sahibidir. Ve gayet güzel yazısı var. Hatta 1058 tarihinde Şam'a vardığımız esnada Devâ-yı Rûh adıyla tıp ilmine dair bir kitap yazıp ta'lik güzel yazısı ile yazardı ki zamanımızda değme fazılların telifine güçleri yetmeyip hattatlar yazmaya kâdir değillerdi. Kitabın girişinde Rabbü'l-âlemin'in zatından, sıfatından, birliğinden, dünyanın ve âlemlerin kürı sözü ile yaratılışından başlayıp usulüne uygun âlimce bir kitap yazmıştır ki gerçekten de ruh devası [ilacı] deseler yeridir.