Osmancık

Seyahatnâme’de Osmancık

Bir tarihte Osmancık burada doğdu ve kaleyi Osmancık beyliği sırasında yaptı, derler. Daha sonra Etrak elinden 795 [1393] tarihinde Yıldırım Bayezid Han fethi olduğu muhakkaktır. Çorum sancağı toprağında voyvodalıktır ve 150 akçe kazadır. Mamur nahiyeleri vardır. Yeniçeri kumandanı ve kethüdayeri vardır, nakibi ve müftüsü yoktur, ileri gelenleri azdır. Bağ ve bahçesi çoktur.

Kalesi, Kızılırmak kenarının karşı doğu tarafında büyük bir köprü ile geçilir, nehre yakın bir alçak sivri yalçın kaya üzere bir küçük sağlam ve dayanıklı kaledir. Fırdolayı çevresinin büyüklüğü 800 adım, dörtgen şeklinde tek parça bir kaledir. (---) bakar, ancak bir demir kapısı var. Gayet yüksek olduğundan içine girip bakamadık, ama taşra varoşu bin kadar bağ ve bahçeli eski tarz Etrak evleridir. Tamamı tahta ve toprak örtülü imar olmuş evlerdir.

Yedi mahalle ve yedi mihraptır. Ve dükkanları azdır, 'ama yine her eşya mevcuttur. Üç hanı ve ırmak kenarında bir küçük hamamı var, suyu dolap ile Kızılırmak'tan çekilir. Ve şehrin üç tarafı kumsaldır, asla çamur olmaz.

Havası gayet sıcak olduğundan lezzetli ve sulu üzümü olur. Kumsallığında gebere adında bir çeşit meyve yetişir, sirke ile turşu ederler, gayet faydalıdır. Bu şehirde o turşu iyice meşhur olmuştur.

Bütün evleri fukaracadır. Ve halkı da Bektaşi fukaralarıdır. Zira bu şehrin batı tarafında yüksek bir yerde Bektaşiler sultanı gömülüdür.