Pir Merizat Sultan Ziyaretgahı

Seyahatnâme’de Pir Merizat Sultan Ziyaretgahı

Kelenterhanesinde han konuk oldu, bu hakir ise pirin tekkesinde konuk olduk. Pir Merizad derler, ama halkın dilinde Pir Merza derler. Niceleri de Pir Mirza derler, ama doğrusu Pir Merizat'tır. Yani "Diri baba" denmekle, İran ve Turan ülkesinde meşhur olmuştur. Ama "Merizat" sözü Farsçada "bükülmüş" demektir. Gerçekte de yüksek bir dağın eteğinde büyük bir kutlu türbenin içinde bir köşede seccadenin üzerine oturmuş, bizzat mübarek vücutları yün hırkalarıyla bağlanmış olup çömelip oturur. Mübarek yüzleri kıbleye dönüktür. Kutlu başları türbesinin bir kayasına dayanıp durur. Hala mübarek vücutları beyaz pamuk gibi çürümeyip ter ü taze durur.

Bütün hizmetçileri azizi hayatta bilip gece gündüz hizmetinde olup süpürgecilik yaparak kutlu türbelerini temizlerler, her gece azizin yanına leğen ve ibrik [313b] temiz su ile doldururlar, seher olunca ibriği boş bulurlar. Ve bu kadar yüz yıldan beri mübarek hırkası üzerinde bir zerre toz düşmez. Kutlu türbesinde daima ud ağacı ve hüdayi amber kokusundan bütün ziyaretçilerin dimağları kokulanır.

Bu devlet kapısı türbeyi, Şeyh Safi hazretleri Erdebil'den gelip bu sultanı ziyaret ettiğinde aziz hazretlerinin üzerine on adet Azerbaycan hazinesi sarf edip bir Bektaşi tekyesi etmiştir ki misli meğer Meşhed şehrinde İmam Musa Rıza Türbesi ola. Tarif ve anlatılması çok zor güzel bir türbedir.

Eşiğinden içeri bütün ziyaretçiler girdiğinde insana bir heybet, vücuduna bir titreme gelir. Sanki bir suçlu adam padişah huzuruna çıkar, öyle heybetli ve ruhaniyetli bir makamdır.

Tanrı'ya şükür ziyaret ederek bir Yasin-i şerifi Hak rızası için okuyup sevabını azizin ruhuna bağışladık ve ruhaniyetinden yardım talep edip aşinalık kazandık. Lakin türbesinde tarih olmadığından vefat ettiği tarihi öğrenemedik. Ama tekkenin şeyhi Hoca Salahaddin, hal sahibi, her şeyden el etek çekmiş yaşlı bir kimsedir.

Onlar hikaye etti: Aziz hazretleri Şeyh İbrahim Şirvani hazretlerinin mü'ezzinliği hizmetinde imişler. O kadar perhiz ederek ve nefsini yenmeye çalışarak erenlere ermişler ki Arş-ı azim horozunun sesini işitip beş vakit ezanını okurmuş. Şeyh İbrahim hazretleri bu azizin arkasını "Merizat merizat" buyururlarmış. Bundan dolayı mübarek cesetleri çürümeyip taptaze seccade üzerinde oturup durur. Sanki hayatta düşünceye dalmış bir vaiz ve nasihatçıdır. Her kim ziyaret edip mübarek ruhları için bir Fatiha okursa elbette yedi günde dünya ve ahirete ait hayır istekleri yerine gelir. Nice kerametleri görülmüştür: Allah sırlarını aziz eylesin.

Bu türbeden yine kuzey tarafa bir mil kadar bağ ve bağistan, gülistanlı şenlikli kentler içinde gidip Harac kentinde; Diri Baba Sultan'ın şeyhidir. Bu da büyük küçük herkesin ziyaret ettiği yerdir. Acem şahlarından Şah Hudabende bu azizin üzerine bir kümbet ve büyük bir tekke yapmıştır. Bol hayratları ve büyük vakıfları vardır.