Preveze

Seyahatnâme’de Preveze

İsimlenme sebebi (---) (---) (---). 960 [1553] tarihinde Süleyman Han yapısıdır. Rumeli Eyaleti toprağında Yanya beyinin hassıdır ki subaşısı hakimdir. Ve 150 akçe kazadır. Nahiyesi (---) adet köylerdir. Kethüdayeri, serdarı ve başka hakimleri yoktur, ama kale dizdarı, 250 adet kale neferleri, 7 adet kale ağaları ve Preveze kaptanı var. 3 pare firkatesi ile deryada yüzüp av arar. Tüm levendieri Cezayirli esvabı giyerler.

Kalesi, Narda Vilayeti'nin körfezi ağzında bir kumsal burunda yuvarlak şekilli 7 adet tabyalı bir şeddadi yapı, büyüklüğü tam 1.100 adım güzel kaledir. İçinde 100 adet kiremitli, altlı ve üstlü bahçesiz daracık evlerdir.

Sokakları karanlık ve dar yollardır. Bir camii var, Süleyman Han'ındır.

Ve 1 kapısı var, doğu yönüne bakar, kapının üzerinde tarihi budur:

Kad bena haze'l-kıla' fi zaman eyyami devleti's-sultan Süleyman ibn Selim Han hallede'llahu mülkehıı ve ebbede saltanatahu li-sene sitte tis'a-mi'e fi hicreti'l-Nebeviyye [906-1500/1]

Bu kale kapısından içeri girecek mahalde kapının sağ tarafında taştan oyulmuş bir sığır ve koyun başı heykeli var ki sanki canlıdır.

Bu kapının önündeki hendek üzere 2 kat ağaç köprüden kaleye girilir. Kale içinde cebehane mahzenleri, tahıl ambarları, su yolları, 40 adet küçük büyük topları, mehterhane kulesi ve bir tam üstad musıki-şinas zurnazen mehteri vardır.

Preveze varoşunun özellikleri: Bu kalenin yıldız tarafında 300 adet hanedanlı, bağlı bahçeli altlı ve üstlü evlerdir. Ancak 1 camii, 3 mahalle mescidi, 1 medresesi, [344b] 1 mektebi, 1 tekkesi, 1 hamamı var, battal idi; 1 hanı, 100 adet dükkanları ve hesapsız bahçeleri var.

Bunun da tüm halkı Cezayir esvabı giyerler, zira bütün halkı firkatecilerdir ki Venedik körfezi içini, Pulya, Kalavra ve Tementis yakalarını korutmuşlardır. Ama bunlar da Urumca konuşur gayet gazi ve bahadır yiğitleri var ki her biri uzun boylu server hünerli yiğitlerdir. Hatta 979 tarihinde II. Selim Han zamanında yukarıda söz edilen sıngın yılı donanmamızdan kaçan gemilerimiz küffar ile cenk ede ede bu Preveze Limanı'na gelip gemileri baştan karaya edip canlarını kurtarmışlarken bu Preveze askeri yenilen gazilere cüret verip kendi firkateleriyle kafir gemilerine çatıp 50 pare kafir gemilerini fethedip karaya dökülen kafirleri tamamen zincire bağlı esir ettiklerini de bilir adamlar vardır. Yani ta bu derece cesur ve güçlü yiğitleri vardır ki gece gündüz halen Preveze Limanı'nda aleste durur firkateleri var.

Limanı kaleye yarım saat uzak kuzey tarafında bir küçük limandır, ama sekiz rüzgardan emindir ki 200 pare gemi alır. Preveze Körfezi içinde körfezin nihayetindedir ki denizden bir kulak körfez girmiştir, gemiler orada yatıp körfezin iki tarafları bağlar ve bahçelerdir.