Rahova (Oryahovo)

Seyahatnâme’de Rahova (Oryahovo)

Bitlis Kalesi yakınında Rahova Ovası sonunda Rahova adınca bir harapça küçük kalecik var, içinde çobanlar kalırlar. Ama bu Tuna kenarında Rahova gayet mamurdur. Yapıcısı Sırp krallarıdır. Fatihi (—) tarihinde Yıldırım Bayezid Han'dır. Fethederken zorluk çekince fetihten sonra kalenin bazı yerlerini yıkmıştır. Bir dağ başında Tuna kenarına kadar bir topraklı hisarı bayır üzerinde beşgen şekilli şeddadi taş yapı güzel imiş, ama zamanla iç el olduğundan gözden düşüp daha fazla harap olmadadır. İçinde ancak 5 adet hanesi, bir camii ve bir viran hamamı var, başka yapıları yoktur. Ama Sultan Ahmed Han zamanında gayet mamur imiş. Eflâk beyi olan Koca Mihal Tuna Nehri donunca isyan edip 100 bin kâfir askeriyle Osmanlı’nın Tuna kenarında 170 pare kale ve şehirlerini yağmalayınca bu kaleyi de ele geçirip yıkar. Onun için o zamandan beri kale içi mamur değildir. Yüksek bir dağın tepesinde bulunduğundan halk kaleye inip çıkamamıştır, bu yüzden kale mamur olmamıştır.

Aşağı varoşu: Kaleden yüz adım aşağı Tuna Nehri kenarında bir dere ağzında tüm evleri bir bayırlı sırta birbiri üzerine yapılmış olup tamamı şindire tahta örtülü kârgir yapılı 400 mamur haneli kasabacıktır. Ancak bir camii var, onu da Hacı Mustafa adında bir tüccar henüz yapıyor. Bir mescidi, bir medresesi, bir tekkesi, 15 kadar dükkâncıkları ve bir hancağızı var. Hâlâ Niğbolu Sancağı hükmünde voyvodalıktır ve 150 akçe pâyesiyle 70 pare nahiye köylü güzel kadılıktır. Bütün bağ ve bahçeleri şehrin ensesindeki dağlardadır, her yer baştanbaşa bağlardır. Suyu ve havası gayet güzeldir. Halkı fakirdir ki ticaretle geçinirler.