Rasafe (Rusafe)
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Rasafe (Rusafe)
İlk kurucusu eski tarihçilerin görüşlerine göre, Hişam ibn Abdülmelik ibn Mervan'dır. Şam'da Emevioğullarına ve diğerlerine taun (veba) bulaşınca Hişam, Şam'dan veba dolayısıyla kaçıp bu çöl-i çölistanda çadır ve ağırlıklarıyla konakladı. Ceylan avından ve havasından hoşlanıp bu yerde yerleşti, ama suyu olmadığından hendese ilmine sahip kimseler ile danışarak zemin üzerine irtifa alıp Fırat Nehri'nin yüksek yerinde doğu tarafından büyük bir rasif (bend?) yapıp sed çekti. Fırat Nehri'nin alçaldığı sırada iki kere yüz bin (200.000) adam deryasını üşürüp çadır ve ağırlığı olan mahalle denizler gibi Fırat Nehri'ni getirdi. Rasif kelimesi 380'dir. Rasif o günde tamam olduğu için çadırının yerine bir şehir yapıp ismine de onun için Rusafe dediler. Fırat'tan tam bir günlük uzak yoldur, ama zamanın geçmesiyle rasifi (bendi?) toz toprak ile doldu. Nice yerleri 40-50 kulaç yerden su çıkarıp susuzluklarını giderirler. Hala bir kurak toprak olduğundan o kadar imar değildir. Hala (---) toprağında bir küçük kasabadır. Kalesi de harab ve yebab olmuştur.
................ (1.5 satır boş) ...............
Hişam, Şam vebasından kurtulmak için bu şehri imar etti. Ne Hişam, ne şehri, ne rasifi ve Rusafı kalmayıp yine Hişam bu şehirde vebadan ölüp buraya gömüldü. Hişam ibn Abdülmelik kabri ziyareti; büyük kubbe ile aydınlık bir kabri var. Urban (çöl Arapları) ziyaretgahıdır. ( ---) ( ---) ( ---) ( ---) ( ---) ( ---) ( ---)
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗