Rümeyleti'l-himal (Rümeyle)
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Rümeyleti'l-himal (Rümeyle)
Bu şehrin geniş ovasının havasını Asaf-ı Berhıya beğenip 200 yılda bu şehri bina edip mamur eder. Sonra mübarek Nil'in doğduğu Cebelü'l-Kamer'e varıp Nil'in kaynağı üzerine bir kubbe yapıp minare milleri, acayip ve gariplik cinsinden tılsımlar yapar.
O diyarda Rümeyle adlı bir kadın alıp yaptığı Rümeyle şehrine gelir, nice sene sakin olur. Meğer kadını hamile olmaz imiş. Allah'ın hikmeti bu Rümeyl şehrinde kadın hamile olup vakti saati gelince bir oğlu doğup ismini Semcan kor. Bu evladı doğurduğu için kadına acıyıp bu şehri hibe eyler. Hatunun ismi Rümeyle olup burada hamile kaldığı için o kadının ismini bu şehre verirler bu şehre Rümeyleti'l-himal derler.
Ama evvelki ismi Berhıya şehridir. Öyle büyük şehir imiş ki hala Kisra Kemeri'nden, Haleb binasından, Atina şehri sanatından ve Kaş'dan nişan verir. Minare milleri uzun sütunlar ve yüksek kubbeler var ki her birinin boyları Samanyolu gibi göklere çıkmıştır. Hala bunda tılsımlar, defineler, hazineler, görmeye değer ibretlik yapılar var ki biraz dikkatle bakılsa insan hayran olur. Ancak hala bu imaretten şehirde bin kadar kargir yapı evler, minaresiz 7 cami, 100 dükkan, 1 han ve 20 bozahane var, başka hamam ve medrese yoktur.
Bu şehir kanı Recaüsselam hediyelerini verip 10 bin asker ile sultan askerine öncü olup Rümeyle şehrinden yine güneye Nil kenarınca gidip 5. saatte,
Dabbetü'l-arz Dağı: Bir ovanın sonunda bu dağ eteğine varıp konduk. Bir yeşillik yerdi, asla şenlikten belirti yoktur. Ancak yalçın beyaz kaya vardır.
...
Oradan yine bu ova içinde avlanarak 11. saatte,
Şevam Dağı: Bu dağ dibinden bir berrak su akar. Oradan kalkıp bismillah ile kuzey tarafa, yani Mısır tarafına yöneldiğimizde bu Şevam Dağı'nda irtifa aldım, uzun günü (---) ve arz-ı beledi (---). Ekvatordan buraya gelinceye kadar 70 merhale yer Nil başına doğru gitmişiz. Bu mahalde kıblenümamız çalışmayıp serseri döner oldu. Zira (---) (---) daha geçmişiz.
Mısır'dan bu Şevam Dağı'na 180 konakta geldik. Nil kenarında (---) pare şehir, kale ve kasabaları seyrederek 2 ay Firdaniye cenginde ve bir buçuk ay Sudan'ın Sennare şehrinde kalarak tam 8 ayda bu Şevam Dağı'na 1083 Zilkadesinin 1'inde [18 Şubat1673] hamd olsun sıhhat ile yine Sudan Vilayeti'ne döndük. Ama bu diyara öyle yağmurlar yağar ki fili sel götürür. 6 ay güz günlerinde sanki Anadolu havasıdır. Şevam Dağı'ndan kalkıp kuzeye 5 saat gidip,
(Buradaki konakların çoğunu atladım)
--------------
Burada 1 gün konup oradan yine Nil kenarınca kuzey tarafa kaleden kaleye ve şehirden şehre daha önce uğradığımız diyarlarda konarak ve kale hakimlerinden, kanlardan ve vilayet ayanından sultan hediyeler alıp avlanarak tam 45 günde,
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗