Sabanca (Sapanca)

Seyahatnâme’de Sabanca (Sapanca)

İlk defa İzmitli bir koca bu mahalde dağıstan ve çalılıkları kırıp saban yürüttüğünden Sabancı Koca namıyla anılan bir köy olur. Zamanın geçmesi ile Süleyman Han zamanında şirin bir kasaba olur. Sarı Rüstem Paşa yüz yetmiş ocaklı büyük bir han yapar. Güzel bir cami, temiz bir hamam ve büyük bir çarşı inşa edilir ki bunların tamamı saf kurşun ile örtülmüştür. Bakımlı evlerle donanmış bir şirin kasaba olur. Ve Koca Mimar yapısıdır. Bütün hayrat ve yapılar Rüstem Paşa'nın olduğundan onun mütevellisi hakimdir. Başka yeniçeri kumandanı vardır.

Övülecek şeylerinden; beyaz kirazı ve hamamı dibinde bir ekmekçi dükkanı var. Bir dervişin hayır duası bereketiyle bir çeşit has ve beyaz somunu pişer kim sahanca somunu diye bütün dünyada meşhurdur. Hatta kırk gün dursa kuruyup lezzeti değişip bozulup küflenmek ihtimali yoktur. Çok ünlü olduğundan ılgar ile nice somunlarından İran şahına götürmüşler, çok beğenmişler. Ta bu derece lezzetli, has ve beyaz ekmeği olur, ama suyunun özelliğindendir.