Şadkirman (Stavropol)

Seyahatnâme’de Şadkirman (Stavropol)

(— ) tarihinde bunu da Mehmed Giray Han yapmıştır, Kabartay Beyi Müşevviş Bey eliyle. Kabarti Vilâyeti'ni Kalmık vurmaya başlayınca vilâyet halkının mallarını korumak için bu kale yapılmıştır. Hâlâ kalesi Cincik Nehri'nin Kuban Nehri'ne karıştığı yere yakın yerde dörtgen şekilli uzun ağaçlardan yapılma bir çitten sağlam palankadır ki büyüklüğü 500 adımdır. Hendekli ve bir kapılı kaledir, ama iç kalesi kârgir yapı bir büyük kuledir. Onun da hendeği ve bir kapısı önünde asma tahtadan köprüsü vardır.

Bu kule içinde, Mehmed Giray'ın Macar Mehmed Ağa'sı dizdardır ve bir bayrak nöbetçi sekban yiğitleri var. [157a] Han tarafından Kumuklu Tohtar Hacı Ali kadıdır. Onun yanı sıra 100 adet Kumuklu şahbaz yiğitler bu kalede vatan tutmuşlar. Hepsi Şafiî mezhepli mümin ve muvahhid adamlardır ki Tohtar Kadı Ali yaz kış oruçlu idi, ama dehrî mezhebinde değillerdir. Lâkin mutaassıp Müslümanlardır.

Bu Müslümanm sebebiyle ve Mehmed Giray Han efendimizin himmetiyle tüm Kabarti beyleri Müslüman, mümin ve muvahhidler olup bütün domuzlarını kırıp İslâm ile şereflenmeye başladılar. Bir hamam, bir cami, bir han ve bir mescit yaptılar ve elif be kitabı okumaya başladılar.

Mehmed Giray Han mazül olarak bu Şadkirman Kalesi'ne gelince tüm kale müstahfızanları,

"Padişahım, bize şimden gerü ulûfemizi kim verir?" diye 5 adet şahi topları bir gece kalenin bir yerinde yere gömüp kaleyi bırakıp Han'a geldiler. Ne yazık, Mehmed Giray Han'ın devletinde Kabartay kavmi tamamen İslâm ile şereflenip kadı, imam, cami, hamam ve kale yapılıp şöyle vilâyet İslâm ülkesine eklenmişken ki bilir nice ola. Ancak şimdi bu hâl üzere Kabartay kavmi Müslüman olup cariyelerinin nikâhsız beraberliğinde hata vardır.