Sağman
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Sağman
İsimlendirilmesinin sebebi İldris yazdığına göre Abbasioğulları zamanında Kara-Amid meliki (---) bu kayalarda keklik kuşu avlarken bir kayadan sağmal (sütü alınan koyun, inek vesaire) sesi gelir, hemen melik o kaya üzerinde kurbanlar kesince kaya iki parça olup bir gün bir gece Takyanus altınları akar. O mal ile bu kaleyi inşa edip ismine sağmaldan bozma Sağman derler. Bitlis hanı Abdal Han'a göre "Sağman adında bir Kürt beyi yaptı. Atamız Şerefname sahibi Şeref Han böyle yazmıştır" buyurdular.
Bu da Halid ibn Velid fethidir. Daha sonra 922 [1516] tarihinde Selim Han'a itaat ettiler, Molla İdris ve Bıyıklı Mehmed Paşa eliyle. Bu da Diyarbakır eyaletinde yurdluk ve ocaklık ile mutasarrıf sancakbeyi tasarruf eder. Timar ve zeamet yoktur. Beyinin Süleyman Han kanunu üzere hassı 369.057'dir. Sancakbeyi 850 askere sahiptir. Müftüsü, nakibi, kethüdayeri ve serdarı tamamen Diyarbakır'dadır, ama 150 akçe kadısı ve şehir muhtesibi vardır. Kale dizdarı beyi tarafındadır. Kalesi Murat Nehri kenarında bir yalçın kaya üzerinde dörtgen şekilden uzunlamasına ...
................ (4.5 satır boş) .................
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗