Ana sayfaEvliya Çelebi SeyahatnâmesiSahabeler Ziyaretgahı
ORTADOĞU & ASYA & AFRIKA

Sahabeler Ziyaretgahı

Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.

Seyahatnâme’de Sahabeler Ziyaretgahı

Kısacası bu şehrin içinde ve dışında 5 bin sahabe medfundur. Hamd olsun hepsini ziyaret edip mübarek ruhları için birer Fatiha veya aşır yahut Yasin okuyup her birinin ruhlarına sevabını hibe eyleyip hepsiyle aşinalık kazanıp ruhlarından yardım istedik. Zira bir sahih hadistir "İşlerinizde kararsız kalırsanız kabir ehlinden yardım isteyiniz" diye Resulullah'ın emri vardır, ona dayanarak hepsini ziyaret ettik. Ama isimleri resimleri ile ve kubbeleri ile belli olanları yazdık.

Bu Sahabe-i kiramların şehitlik sebepleri: Hazret-i Risalet asrında bu Behnisa şehri o kadar mamur ve şenlikli idi ki benzeri Ümmü Dünya Mısır ola idi. Sonra Rum keferesi tamaha düşüp İskenderiyye ve Mısır'ı ve bu Behnisa'yı istila ettiler. Kıptiler reaya olup Melik Mukavkıs boybeyi payesinde Kıptiler üzerine hakim kalıp gizlice Hazret-i Risalet tarafına Zünnun-ı Mısri'yi gönderip Yunanlılar elinden vilayetini kurtarmak için rica edip iltica ederdi. Allah'ın hikmeti Hazret-i Risalet asrında fethi nasip olmayıp Hazret-i Ömer zamanında Hazret-i Risalet-penah'ın intikalinden 22 sene sonra Amr ibnü'l-As Mısır fethine gelip Mısır'ı fethedip Hazret-i Halid ibn Velid'i 30 bin askerle Behnisa gazasına serdar edip gönderdi. Bir rivayette bizzat Amr ibnü'l-As bile idi derler.

Sonunda bu büyük Behnisa Kalesi altında Rum kafiri ve Kıpti kafiri ile 70 gün 70 gece büyük savaş olup 5 bin Sahabe-i kiram şehit olup bu kale yine zorla fethedildi. Bu fetih bütün tarih kitaplarında yazılıdır. Zira Behnisa, Şam ve Mısır gazası gibi bir gaza idi. Hala Behnisa'da Sahabe-i kiram büyükleri ziyadesiyle medfun olduklarının sebebi bu gazada şehit olanlardır ve fetihten sonra kalanlardır. Hepsinin himmetleri hazır ola.

Behnisa Kalesi şehrinin batısında, mezarlık tarafında kalenin temelleri ve burçları bellidir. Fetihten sonra Amr ibnü'l-As kafirler tamah edip yine istila etmesinler için kaleyi yıkıp Hazret-i Ömer'e arz etmiştir. Zamanla bu şehir mamur edilirken vilayet halkı yıkılan kalenin taşlarından bu şehri yapmışlardır. Her taşı fil gövdesi kadar demir ve kurşun kenetli taşlardır. Hala yıktıkları 2 taştan 40-50 okka demir ve kurşun çıkar. Bu harap kalenin büyüklüğü tam 6 saat dolaşırmış. Bütün şehitlerimiz kalenin batısında Yedi Kız ziyaretine kadar kubbe kubbeye çatılmış medfunlardır. Başları ucunda isim resimleri ve yaşlarıyla yazılı olanların kabirlerini yazdık.

Bu kale batısında büyük bir kilise vardır, hala temel kalıntıları vardır. Mamur zamanında 366 kapısı var imiş, her kapı birer çeşit madenden imiş, çoğu altın ve gümüş imiş. Her gün bir kapı açılır, o kapıdan girip ayinlerini icra ederlermiş ve bir yılda kapıların açılması tamam olurmuş. Bu kilise içinde 12 bin rahip, patrik, kıssis, papa, patirgah, keşiş, ladika, mitrepolid ve kalayorozları var imiş.

Sahabe-i kiramın çoğu bu kiliseyi fethederken şehit olmuşlardır. Bu kiliseden çıkan ganimet malıyla Mekke, Medine, Taif ve Hicaz-ı Abbas halkı mala doymuşlardır.

İçinde olan bütün ruhban kılıçtan geçip ezanlar okunup Cuma namazı kılınırken bir Cuma melun kafirler 40 bin kafirle basıp bütün insanları ibadet ederken kılıçtan geçirmişlerdir. Burada bir kılıç pazarı olup kafirler dermansız kalıp mihrap tarafında olan Sahabe-i kiram Cuma namazını bozmayıp onlar kılıncaya kadar geride 3 bin Ashab-ı güzin şehit oldular. Hemen seçkini dalkılıç olup kötü işli kafiri kıra kıra kaçırıp kalelerine can atarlar. İslam askeri artlarına düşüp kova kıra kafirlerle birlikte kalelerine varırlar. Kafir kapıcıları kale kapısını kapatamayıp İslam askeri kaleye dolar. Behnisa Kalesi bu şekilde fethedilmiştir.

Metin ve kaynak notu

Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.

Orijinal harita kaydı ↗