Şahinkirman (Kakhovka)

Seyahatnâme’de Şahinkirman (Kakhovka)

(—) tarihinde Şahin Giray Han yapmıştır. Özü Nehri üzerinde dörtgen şekilli bir taş yapı güzel kaleciktir. Bir kumsal yerde çepçevre büyüklüğü 1.100 adımdır. 5 kiremit örtülü uzun kuleleri ile 2 kapısı var. Biri kıble yönüyle doğuya meyilli büyük kapıdır ve bir kapısı yıldız tarafına bakar Özü Nehri kenarındadır. Bu da demir kapıdır ki Özü Nehri karşısındaki Gazikirman'a, yani Doğan Geçidi Kalesine bakar iskele kapısıdır. Bu kale içinde ancak 80 kadar toprak örtülü Tatar evleri ve bir camii var, Şahin Giray Sultanındır.

Ve toplam 8 adet dükkâncıkları var, ama han ve hamamları yoktur. Güzel camii Kırım Kapısı üzerindedir. Kara taraflarında derin hendekleri, kale dizdarı ve 500 adet kale neferleri vardır. Ulüfelerini tamamen Tatar hanlar verir, zira bu kale Tatar hanlarındır. Zemini Osmanlı hükmündedir, zira Or Kalesinden taşradır.

Bu kalenin yapılış sebebi odur ki her zaman Tatar Özü Nehrini ansızın geçip Leh ve Kazak vilâyetlerini yağmaladıktan sonra dönüş sırasında bu Özü Nehrinden Kırım tarafına geçerler. Kazak kâfirleri bu köylerde ve Özü sazlıkları içinde saklanırlar. Tatarlar güç belâ Özü Nehrini geçerken her zaman Tatar'ı vurup kırıp bütün ganimet mallarını kurtarıp tekrar kefere vilâyetlerine giderlerdi. Sonunda Gazi Şahin Giray Han, Sultan IV. Murad Han izniyle bu kaleyi bu mahalde yapıp Tatar askeri selâmetle top altından pervasızca geçip güvende oldu. Hâlen bir güzel sığınak yeri ve insanların rahat geçtiği geçittir. Hâlâ kale altında 70-80 pare kayıklar ve çırnıklar vardır ki her an kale limanında hazırdırlar.

Kale dışında birkaç samanlıkları ve bozahaneleri vardır, ama bağ ve bahçeleri yoktur, ancak şebekeli bostanları gayet çoktur. Kavunu, karpuzu ve darısı iyi olduğundan Tatar bozası meşhurdur.

Bu da Kırım diyarının bir serhad sonudur ki garip gazi şahbaz batılları var, her zaman Leh, Moskov ve Kazak-ı Ak ile cenk ederler. Bu mahalden Kırım'a 3 merhale yerdir, ama Heyhat çölleridir.