Sanemeyn (İki Put) (El Sanameyn)

Seyahatnâme’de Sanemeyn (İki Put) (El Sanameyn)

Şam toprağında Havran hâkimi hükmünde bir sahrada bir gölcük kenarında, dört köşe, kara taştan yapılma küçük bir kaleciktir. Büyüklüğü 600 adımdır. Dizdarı ve neferleri yoktur, ama kale içinde yerel vergilerden muaf 50 Arap neferleri ve haneleri var.

Yapısı Cahiliye zamanından kalmış eski bir kaledir. Kuzeye bakar bir ağaç kapısı vardır. Kalenin doğusundaki gölün dört tarafında kara taştan yapılma sağlam bir kaledir. Düzgün minaresiyle 1 camii, 2 mescidi, 1 hamamı ve bir büyük hanı var, ama çarşısı yoktur. Ancak yol üzerinde zengini yoksulu, mahbûb ve mahbûbesi metalarını meydana çıkararak satarlar.

Bu kalenin göle bakan kulesi üzere Cahiliye zamanında iki put var imiş, yılda bir kere 100 bin adam bu putların karşısına toplanıp bu putlar birbirlerine soru cevapla,

"Bu sene kıtlık olur, bolluk olur, veba olur, bol yağmur olur veya bu vilâyeti eşkıyalar işgal eder" diye çeşit çeşit dünya işleri için birbirleriyle konuşurlarmış. Ve,

"Muhammed ise bu sene bu diyarı alıp haraca kesip vilâyeti harap eder" dediği sene Hazret-i Peygamber Hâlid ibn Velid'i serdar edip 60 bin asker ile gelip önce bu mahalle yakın Busrâ şehrini fethedip ondan bu Sanemeyn'i fethedip bu yazılan putları kırıp taşlarını göle atarlar.

Hâlâ biri gölün kıyısında beyaz mermerden ve gözleri ile adam gözlerine benzer sanatlı bir puttur. Ama biri göl içinde gömülmüştür, bellidir. Onun için bu kaleye Sanemeyn derler, İki Put Kalesi demek olur.

Bu kale çenginde şehit olanlardan Şeyh Ali Abbasî ve Şeyh Ubeyd-i Taifî. Bunlar meşhur sahabelerdir, birer türbe içinde yatmaktadırlar.

Bu kalenin kıble tarafında bir alçacık köprü vardır. 19 küçük gözleri vardır, altından Busrâ Nehri akar, batı tarafta Minye Gölü'ne karışır. Kış sert olduğundan gayetle taşkın idi.