Sarı Ata (Sarata)

Seyahatnâme’de Sarı Ata (Sarata)

Tatar kavmi bu azize Sar Atay Sultan derler. Bunlar Resulullah'ın sahabe-i kiramındandır ki Hazret-i Peygamber baki aleme gittikten sonra bu Sarı Ata Sultan, Malik Eşter hazretleri ve Baba Mansur hazretleri 3 nefer yarar güçlü pehlivanlar kötü işli sapık Salsal Kral cengine geldiklerinde melun Salsal bu Sarı Ata Sultan'ı şehit edip bu mahalde defnederler. Nur dolu kabirlerinin boyu tam 20 adımdır. Başı ve ayağı ucunda birer uzun sütunları var ve 4 tarafı hendektir ki sığır ve sıpalar girmesin diye parmaklı çitler örülmüştür. Başka kubbe ve imaretten bir belirti yoktur.

Sonra Malik Eşter hazretleri Baba Mansur hazretleri ile ikisi yalnız kalıp Malik Eşter, melun Salsal ile tam 3 gün 3 gece nice bin hünerlerle cenk eder. Sonunda Malik Eşter hazretleri de sapkın Salsal elinde yaralanır, hemen Malik Eşter de melun Salsal'ı bir ok ile yaralayınca melun Salsal ölüp canı cehenneme yollanır. Bu Akkirman'da tahtı olmakla orada Kamerü'l-kum yakınında 40 arşın kule gibi yüksek bir maşadı [mezarı] vardır.

Bir domuz dişi Akkirman Kalesi kapısının üzerinde incecik zincir ile asılı durur ki tam 517 dirhemdir. Hatta merhum Melek Ahmed Paşa efendimiz Akkirman Kalesi tamirine bu hakiri memur edip inci gibi kale inşa ettiğimde o dişi tartmışımdır. Bir kaburga kemiği de yine kapı üzerindedir. O da tam bir kulaçtır.

Ama Malik Eşter hazretleri arkadaşı olan Baba Mansur hazretleriyle birlikte Kırım Adası'na gider. Bir yıldan sonra Malik Eşter hazretleri de melunun açtığı yaradan kurtulamayıp şehit olur. Baba Mansur yıkayıp Bahçesaray'ın kuzeyinde şehre yakın Eski Yurd adlı yerde Mehmed Giray Han'ın yaptığı camiin mihrabı önünde defnedilir. Bahçesaray ziyaretgahlannda ayrıntılı olarak yazılmıştır.

Sonra Baba Mansur Sultan da Bahçesaray'da vefat edip Çufut Kalesi altında bir dere kenarında yatmakta olduğu yazılıdır.

Bu anılan Sarı Ata Köyü de 500 haneli ve camili Tatar köyüdür. Yukarıda yazılan Akkirman köyleri de camili ve mescitli mamur köylerdir ki bunlara Bucak Tatarı köyleri derler. 70-80 bin seçkin Bucak askeri çıkar.