Sebeș
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Sebeș
Macarca (—) (—) demektir. Bunun da yapıcısı Betlen Gabor kraldır. (—) tarihinde Sultan Mehmed fermanıyla Köprülü Vezir ile Seydî Ahmed Paşa fethidir.
Tımışvar Eyaleti'nde sancakbeyi tahtıdır. Beyinin hâssı 300.000 akçedir, zeameti 15 ve timarı 305, alaybeyi ve başka iş erleri vardır. Bütün askeri 1.000 adet adamlardır ve 150 akçe yeni
oluşmuş kazadır. Kale dizdarı, 500 neferatı, 3 oda kapukulu, topçu ve cebecileri, subaşı, muhtesibi, bâcdârı, şehir kethüdası ve haraç ağası var, bunun da haracından 10 yük akçe Medine'ye surre gider. Tüm reayası Eflak'dır.
Kalesinin şekli: Tımış Nehri kenarında şeddadi yapı güzel bir kaledir. Büyüklüğü fırdolayı 400 adımdır, tamir olurken mimarbaşı nakletti. İki kapısı var, hendeği alçaktır. Hisar içinde toplam 200 adet tahta örtülü Macar evleridir. Ancak bir camii var, Defterdar İbrahim Paşa'nındır, ama gayet yerinde yapılmış olup kalabalık cemaatli, kiremitli ve bir yüksek minareli süslü camidir. Kapısı üzere tarihi budur:
Gûş eden evsâfını Zârî dedi tarihini,
Kıble-i ebvâb-ı hâcet câmi'-i zîbâ makam.
Sene (—)
Bu surun ortasında şeddadi yapı bir beşgen şekilli sarp ve sağlam iç kalesi var, dizdardan başka birisi yoktur. Ağzına kadar dolu cebehane, sanatlı altın gibi cilâlı Macar toplan ve bu iç kalenin ancak kuzeyine bakar bir küçük kapısı var. Göle Kalesi'nin iç kalesi gibi bunun da kapısına 30 ayak taş merdiven ile çıkılır, yüksek kapıdır. Üstündeki bacalardan aşağı taş atacak baca delikleri ve kapının sağında solunda mazgal delikleri ile süslenmiş gayet sağlam ve muhkem kapıdır. [2a] Taşra varoşu, çarşı pazarı süslüdür. Suyu ve havasının güzelliğinden mahbûb ve mahbûbeleri henüz gelip imar olmadadırlar. Beğenilenlerinden; eriği, elması ve alaca at kebesi meşhurdur. Yayla dibi olmakla bağ ve bahçesi çoktur.
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗