Şeyh Şata Ziyaretgahı

Seyahatnâme’de Şeyh Şata Ziyaretgahı

Evvela Dimyat Kalesi'nin fethine sebep olan Melik Hamlik'un oğlu Şeyh Şata hazretleri, Esved ibn Mikdad huzurunda İslam ile şereflenir. Dimyat'ın fethinden sonra Esved ibn Mikdad Şeyh Şata'ya 10 bin asker verip Sah Vilayeti'ni, Eşmum Kalesi'ni, Burullus Kalesi'ni ve Dümeyre Kalesi'ni fetheder. O sene içinde Tine Kalesi'ni fethettiğinde savaş sırasında yaralanıp şata şata, yani pare pare olduğu için Şeyh Şata derler.

Bir rivayette Kıpti dilinde şata kumluğa derler, zira Şeyh Şata kumluk içinde medfundur ki cenkte şehit olup rahmet deryasına mübarek ruhu uçup naaşını Esved ibn Mikdad Dimyat'a getirtip Dimyat'ın doğusunda, yarım saat uzaklıkta Dimyat Gölü kenarında bir asitane içinde, nurlu bir kubbe içinde nurlanıp yatar. Şaban ayının on beşinde şehit oldukları için o gün mevlidine başlanıp 3 gün 3 gecede Dimyat ve başka köylerden kasabalardan 40-50 bin adam çadırlarıyla gelip konup ziyaret ederler. Dimyat kaymakamı bu mevlide Dimyat ayanı ve askeri ile bu ziyarete gösterişle gelip çadırında konup büyük bir sofra çekip 3 gün 3 gece nimet yenip bir Mısır kesesi masraf edip paşasının muhasebesine mahsup olur, eski kanundur.

Şeyh Şata Türbesi: Dört köşe kale gibi bir binadır. Büyüklüğü 300 adımdır. İçinde imam, müezzin, kayyım ve türbedarları sakindir. Mübarek kabri zaviyesi yanında nurlu bir kubbedir. Hareminin altında su sarnıcı var, her sene bu sarnıca Dimyat ayanının develeri Nil'den su taşıyıp doldururlar. Eğer su taşımasalar bütün develeri uyuz olur, acayip hikmettir. Sözün kısası bütün insanların ziyaret ettiği ulu sultandır.