Sığacık

Seyahatnâme’de Sığacık

Hamd olsun esenlikle dizdarın hanesinde konuk olduk. Bu kaleye gelirken bu kale göründüğü sırada limana girerken sağ tarafta bir küçük adacık vardır, ondan gayet sakınmak lazımdır. Yakın varmayıp sol tarafta Anadolu tarafını izleyerek gözleyerek limana girmek gerek, büyük limandır. 500 parça gemi alır sulu demir tutar ve sekiz rüzgârdan emin iyi yataktır. Bazı yerleri kumsaldır. Demiri batı cânibine bırakıp koltuğu kale dibine bağlaya. Ama dere içi olmakla sağanağı eksik değildir, dikkat etmek lâzımdır. Koltuklan ısparçina ve gomanalar ile çok iyi bağlamak gerek.

Kalenin şekli: (—) tarihinde bizzat Süleyman Han yapısıdır, Kaptan Pılak Mustafa Paşa eliyle. Bir körfez derenin sonunda şeddadi taş binadır, dört köşedir ve çepçevre büyüklüğü 60 adımdır. Duvarının boyu onar mimar arşını yüksektir. Dört tarafında asla hendeği yoktur, zira gayet alçak kumsal yerde yapılmıştır. Bir karış kadar yeri kazsan su çıkar, hendeğe muhtaç değildir. Yıldız ve batı tarafını derya döver sağlam duvarlardır. Gerisi tarafları kara taraflarıdır.

Uç kapısının biri limana, batı tarafına açılır. Bu kapıdan ta iskele başına varınca kadar deniz içinde iri kayalar ile geniş kaldırım döşelidir. Kıbleye bakar kara tarafında Ayasluk ve Kuşadası Kapısı ve doğuya bakar Sivrihisar Kapısı.

Deniz kıyısı tarafı köşesinde iç kale bulunmaktadır. Büyüklüğü 400 adım kaleciktir, içinde ancak dizdar evi ve cebehane kulesi üzere Süleyman Han'ın camii var, içi peksimet doludur. İç kalede bundan başka bir şey yoktur. Doğuya nazır bir demir kapısı vardır.

Dış kalede 120 nefer evleri, baştan başa kiremitlidir ve hepsi tek kat, bahçeli hanelerdir ve hepsi kerpiç ile yapılmış evlerdir. Kumsal yer olmakla bu şehir içinde asla kaldırım yoktur. 1 camii, 2 mescidi, 1 mektebi ve 1 küçük hamamı vardır. Başka han, imaret, medrese ve çarşı pazardan asla iz belirti yoktur. Dizdarı ve 80 adet neferi mevcuttur.

Kaptan Paşa Eyaleti'nde Sığla beyinin tahtı olsa gerek. Ama ada yer olmakla bu kalede voyvodası 50 adamla hükmeder. Ve 150 akçe ile verilir kazadır. Ama kadısı, Sivrihisar'da sakindir, zira suyu ve havası ağırdır.

Taşrasında asla bağ bahçe yoktur. Ama bostanları gayet çoktur. Ve suları kuyulardır, halkı gemicilerdir ve yüz renkleri sarışınlardır. Kaleleri gayet şirin İslâm yapıdır.