Silifke

Seyahatnâme’de Silifke

Eski zamanda Takyanus yapısıdır. Sonra Kıbrıs Adası Venedik kâfirinin olmakla bunu da Venedik tasarruf etmekte idi. 879 tarihinde Serdar Gedik Ahmed Paşa eliyle Sultan Bayezid-i Velî fethidir. Büyük savaşlarla fethedildiği tarih kitaplarında ayrıntılı olarak yazılmıştır.

Bazen Kıbrıs Eyaleti olur. Ama hâlâ Adana Eyaleti'nde Silifke Sancağı paşasının tahtıdır. Padişah tarafından paşasının hâss-ı hümâyûnu 4.700 bin akçe ile sefer sırasında 600 pür-silâh asker ile sefer eşer.

Alaybeyisi ve çeribaşısı vardır. Zeameti 16 ve timar erbabı 620'dir. Bunların hepsi kanun üzere 5 binde bir cebelüleri ile sefer sırasında alaybeyinin sancağı altında sefere giderler. Paşasının askeri ile 1.700 adam olur.

300 pâyesi ile şerif kadılıktır ve nahiyesi 70 adet asi köylerdir. Kadıya 3 bin guruş, paşaya 20 bin guruş hâsıl olur. Merhum bizim Mostarlı Mustafa Paşa 40 bin guruş hâsıl ederdi, zira bütün suhte eşkıyaları dağlarda ele geçirip itaat ettirmişti.

Bu sancak (—) adet kazadır. Evvelâ Silifke kazası, Ermenek kazası, Nahiye kazası, Selinti kazası, Mamuriye [Anamur] kazası, Zeynî Şerif kazası, Sadi kazası, Karataş kazası, Sinanlı kazası, Mut kazası ve Gülnar kazası.

Hamd olsun bu 11 kazanın Sinanlı'dan gayrisini selâmetle gezdik. Silifke Kalesi belli olduğu Kara Henk Beli'dir ki, o yüksek dağın tepesinde Kara Henk Sultan türbesine yüz sürdük. Orada iki rekât şükür namazı kıldım ki bu amansız dağlardan selâmetle geçtim diye o tekkede Şeyh Musa hazretlerinin ruhaniyetlerinden yardım talep edip Silifke'ye dâhil olduk.

Silifke Kalesi'nde sipah kethüdayeri ve yeniçeri serdarı Kıbrıs yeniçerilerindendir. Zira Asitane yeniçerilerinin yolu değildir. Bütün Kıbrıslının at oynağı yerleridir. Gayet girdap sapa yoldur. Sıpasını kaybeden gelmez ve gelen gülmez ve sıpasını bulmaz, böyle bir amansız yollardır. Müftüsü, nakibüleşrafı, ayanı eşrafı, dizdarı ve 60 neferi vardır.

Kalesi bir yalçın kayalı ve bir tarafı topraklı yüksek tepe üzerinde havalesiz, sağlam ve dayanıklı bir kaledir ve badem şekilli şeddadi taş yapıdır. Dört tarafı 1.300 adım küçük kaledir ve 23 kuledir. Kıbleye nazır bir kapısı vardır, içinde 60 toprak örtülü hanesi vardır. Asla hendeği yoktur, zira yalçın dağ üzere inşa olunmuştur.

İçinde bir camii var, Sultan Bayezid Han'ındır. Dizdar ve neferler burada otururlar. Bu kalenin doğu ve kıble tarafında varoşu (—) adet mahalle ve 700 toprak örtülü evlerdir. Ve (—) adet mihraptır. Üçü camidir, gerisi mescitlerdir. Çarşı içinde eski yapı Sultan Alâeddin Camii, eski tarz bir alçak minareli camidir. Kâfir işgal ettiğinde minaresini yıkmıştır. Fetihten sonra minaresi alçak yapılmıştır. Ramazan Ağa Mescidi, Urup Mahallesi Mescidi ve Bozkır Mescidi, bildiklerimiz bunlardır.

1 hamamı, 2 hanı ve 50 kadar dükkânı var. Mahkemesi köprü başındadır. Ona yakın Paşa Sarayı su kenarında ve bütün varoşu haraba yüz tutmuş, bağ ve bahçeleri içinde nice bin kemer, han ve imaret kalıntıları var, Takyanus zamanında büyük şehir imiş ki anlatılmaz.

Suyu ve havası gayet ağırdır. Serçeyi sıtma tutar. Ancak bütün halkı baharda hep birlikte yaylağa çıkarlar.

Bu şehirde limon, turunç, incir, nar ve elma yetişir. Halkı gayet fakirdir. Bu şehrin köprüsü Takyanus yapısıdır, 17 gözdür derler, büyük bir köprüdür. Meşhur köprülerden biri de budur. Bu köprünün mahkeme tarafı başında kale kapısı (—) (—) (—) ederler. Köprü başında bir bâcdar odası var, orada bâc alınır.