Şirinli
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Şirinli
Nakşivan nahiyesi [197a] yani Şirinli ülkesi sınırında bu kadar bin askerin ayak bastığını Şirin beyleri görüp hemen kararları firara dönüp Kırım'da Müslüman olan 300 adet Kalmık Tatarlarıyla ve 300 adet çatal atlı Tatarlarıyla tüm Şirin beyleri çoluk çocuklarını, mallarını, eşyalarını Mehmed Giray Han gibi bırakıp hepsi can pazarına düşüp Kırım Adası'nın Çikişke adlı kalesi yakınında Arbat Geçidi adlı geçitten geçerken nice Kalmıkları ve nice yarar yiğitleri geçitte boğulup kendileri can kurtarıp kaçtılar. Bu haber hana gelince hemen han artları sıra Şirinli'nin düşmanları olan Mansurlu'dan ve Karaçı halkından 3 bin adet zor batır yiğitleri gönderdi. Sasıklık adlı geçitten onlar da geçip Heyhat Sahrası içre Şirinli'yi kova kova o Şirinliler ile birlikte kaçan 300 adet Kalmıklara Mansurlular rast gelip hepsini kırarlar. Ama Şirinliler yahşi yedek çatal atlılar ile Azak Kalesi'nde Süleyman Paşa'ya ve Molla Gani Paşa'ya varıp can atıp kurtuldular, ama birer at ile kalıp mal u menalden ayrıldılar.
Bu Şirinli'nin başlarına gelen tamamen Gazi Mehmed Giray Han'ın bedduasıdır ki "Mehmed Giray Han'ın elinden bilek zoruyla Şeremet adlı esir vezir ile nice namlı esirleri yeni hana veririz" diye aldıklarında han başını açıp bunlara beddua edip,
"İlahi, siz de benim gibi yakın zamanda evsiz barksız olup çoluk çocuğunuzdan ayrılasınız" diye beddua etmişti.
Allah'ın hikmeti Mehmed Giray Han'ın duası kabul olup sekizinci ayda bunların başlarına böyle felaket gelip Çoban Giray Han bütün Şirinli'yi ailelerinden ayırdı. Ama Şirinliler Azak Kalesi'nde de duramadılar. Dağıstan'da olan Mehmed Giray Han'a Cenab-ı Allah bunları muhtaç edip Dağıstan'a kaçmada. Şirinli beylerini kovan Mansurlular yine Çoban Giray oğluna gelip Şirinli'nin Azak Kalesi'ne sığındıklarının, oradan Dağıstan'a kaçtıklarının haberini hana söyleyince hemen han Karasu Ovası'ndan kalkıp Şirinli'nin Nakşivan elindeki mallarını, bağ, bahçe bostanlarını, saray, gelirler ve bütün mahsullerini, hizmetçi ve maiyetlerini ve sayısız hayvanlarını tamamen han zapt edip diğer eşyalarını yağmalattırdı. Kırım halkı henüz ganimete malik oldular.
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗