Sultan Bayezıd-ı Velî Camii

Seyahatnâme’de Sultan Bayezıd-ı Velî Camii

Ve iki cuma kılınır, biri kalenin doğu tarafında deniz kenarında Sultan Bayezıd-ı Velî Camii, taş kubbeli ve taş minareli, ıstaka taşı gibi bir yumuşak taştan yapılma eski cami ve minaredir. Ama bu camiin yine o taştan oyma bir görmeye değer bukalemun nakışlı mihrabı var ki adamın aklı hayran olu. Sanki Sivas Eyaleti'nde Keskin içinde Şeyh Şamî hazretlerinin camii mihrabı gibi bir sanatlı mihraptır. [136a] Bu camiin kubbesi üstünün kireçleri zamanla bozulmuş. "Allah'ın mescitlerini [...] onarırlar" [Kur'ân, Tevbe 18] âyeti üzerine tamire muhtaç selâtin camiidir.

Kâfir zamanında bir Özbek padişahı oğlu denizde seyrederken adamlarıyla bu Sudak Kalesi'nin Ceneviz Frengi kâfirine esir olup kralın izniyle bu camii adamlarıyla birlikte yapar. Onu için kıblesi dürüsttür.

Sonra bu Özbek şehzadesi evlâttan evlâda çoğalarak 3 bin kadar ümmet-i Muhammed olurlar. Kâfirler bunların çok olmasından korkuya düşerler. Bir gün bunlar camide toplanıp Cuma namazı kılarlarken kâfirler bunların hepsini şehit edip bu camiin dört tarafında defnederler. Hâlâ camiin iç kısmında duvarının yüzünde şehitlerin kanları bellidir.

Ve şehit Özbek şehzadesi de yüksek bir kubbe içinde gömülüdür. Bu cami tarafında asla evler yoktur. Fetihten sonra bu Şüheda Camii'ni yine Bayezıd Han-ı Velî cami etmiştir, ama cemaatten gariptir.