Sultan Gavri (Mosque of Qanibay al-Rammah) Camii
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Sultan Gavri (Mosque of Qanibay al-Rammah) Camii
916 tarihinde yapıldığından yakın zaman yapısı olup usta mühendisi her camiden birer sanat alıp bu Gavrl: Camii'nde marifetini icra eylemiş ve ustalığını göstermiştir. Duvarında olan Tanrı eseri ebri mermerleri ve somakileri tertip üzere öyle düzgün yerleştirip birbirlerine öyle kaynaştırmış ki bir sinek ayağı ilişecek yeri yoktur.
Zeminde olan mermerleri öyle kaynaştırmış ki dikkatle bakıldığında bile tek parça sanılır. Benzeri meğer sahibinin sarayındaki odası mermerleri ola.
Bu cami Mısır'ın tam ortasında Gavri Çarşısı'nda olmakla gayet kalabalık cemaate maliktir. Ama namaz kılınınca kapılan kapatılır. Camii Mısır Fellahından kurtarmak mümkün değildir. Zira bu cami bir havadar, geniş, gönül açıcı, ferahlatıcı köşke benzer cennet bahçesi bir camidir. Her an açık olsa misafir hanına döndürürler.
Bu cami iki katlıdır. Çarşı içinde iki taraftan dokuzar ayak taş merdiven ile çıkılır. Bir kapısı da geri kıble kapısıdır, takkeciler içine açılır, buna da 10 basamak taş merdiven ile çıkılır.
Bir sanatlı mihraba maliktir ki Hint üstadları öyle püsuskari süslemekte acizlerdir. Ancak minberini ufak yapmışlardır, ud ağacından yapıldığından sade bir minber kalmış.
Bu camiin dört tarafı tamamen toloz kemer kubbelerdir, asla sütun yoktur. Çeşit çeşit değerli avizelerle donanmıştır. Çarşıya bakan pencereleri üzerinde büyüleyici küçük kuşgözü camları var ki güneş yansıdıkça camiin içi nur üstüne nur olur. Bu camların benzeri İstanbul'da Süleymaniye Camii'nde ola. Ancak bu cami dar mahalle bulunduğundan asla haremi yoktur. Sanki yüksek bir köşktür.
Mihrap üzerindeki kubbesi göklere baş uzatmış kubbedir, baştan başa lacivert çini ile örtülüdür.
Bir minaresi var, dört tabakadır, ta zirvesi çataldır.
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗