Sultan Kalavan Camii (Al-Nasser Mohammed Ibn Kalawoun)

Seyahatnâme’de Sultan Kalavan Camii (Al-Nasser Mohammed Ibn Kalawoun)

Eyyubilerdendir. Bu da iç kale içinde bir kat daha kale gibi beden beden büyük bir camidir. Boyu ve eni 250'şer ayaktır. Mihrap tarafı 38 yüksek sütun üzerinde tavandır. Ama mihrap üzerinde olan kubbesi göklere yükselmiş beyaz kireç ile örtülü bir saf nur kubbedir. İçi baştan başa tezhipli halkari Bihzad nakşıdır.

Bu kubbe 10 adet somaki kırmızı yüksek sütunlar üzerine yapılmıştır. Mihrabı ufak taş oturtma sanatlı mihraptır. Minberi bir alçak beyaz mermerdir. Minberin kapısı üzerinde "İnnallahe ve melaiketih ... " [Kur'an, Ahzab, 56] ayeti tahrir olunmuştur.

Minberin sağ tarafında dört köşe bir demir kafes içinde paşalara mahsus narmazgah vardır. Bu kafes öyle sanatlıdır ki sanki Fahri oyması gibi büyüleyici bir demir kafestir, Hazret-i Davud işi sanırsın. Bu kafesin benzeri Medine-i münevverede Resulullah şebekesidir.

Bu camiin avlusu etrafındaki sotalarda 36 beyaz mermer sütunlar üzerinde olan kemerler üstü baştan başa nakışlı tavandır. Ve tamamen silu, lacivert ve la'li elvan boyalar ile halkarı mina tavandır.

Baştan başa sekizer köşe çukur çukur nakışlıdır. Sahan sahan tarh olunmasının aslı odur ki Sultan Kalavan'ın her gün sofrasında 3 bin mertebani yemek yenilir imiş, onlara işaret olması için bu cami tavanı 3 bin sahan gibi nakışlı çukurlardır ki her birine birer adam sığar.

Bu camiin bütün duvarı beşer adam boyu Çin nakşı gibi sadefkari duvardır. Bazı yeri büyüleyici ufak mermerdir. Mısır'da böyle duvarı tamamen nakışlı mermer kaplı cami yoktur.

İki yan kapısı var. Kıble kapısını Topatan Paşa kapatmış. Ama yan kapıları sanatlı pirinç kapılardır.

Müezzin mahfili küçük ve ince 16 mermer sütun üzerinde yine beyaz mermerden yapılmıştır, sanki İrem köşküdür.

Camiin bir kapısı da mihrabın sol köşesinde abdesthane kapısıdır.

Bir minare bu havuz tarafında iki tabaka yeşil kaşi minaredir.

Bir minare de kıble kapısı üzere iki tabaka yeşil kaşi minaredir.

Avlusu baştan başa beyaz ham mermer döşelidir.

Vakıfları sağlamdır. Yeniçeri ocağı başçavuşları nazırdır. Bunda olan güzel sesli müezzinler bir camide yoktur. Her gece temcitlerini paşa duyar. Ve genellikle paşalar cuma namazını burada kılarlar.

İyi bir usta bu camiin avlusunda 3 vaktin bilinmesi için bir güneş mikatı yapmış, sanki Ali Kuşçu mikatıdır.