Sürhbid (Kızıl Oğlan) Kalesi
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Sürhbid (Kızıl Oğlan) Kalesi
Bîsütun Dağı'nın eteğinde Şah Köprüsü'nü geçip oradan kıble yönüne meyillice, [309a]
Harun Reşid'in Kızıl Oğlan adlı ünlü bir nediminin yapısıdır. Acem dilinde Sürhbîd Kalesi derler, yani Kızıl Söğütlük Kalesi derler ama Avşar Türkmeni kabilesi, Kızıl Oğlan Kalesi derler. Nihâvend toprağında bir söğütlü dağlar ve özler içinde bir yüksek tepe üzerinde dört köşe bir şirin kaledir, ama küçüktür.
Kuzey tarafı, Nihâvend'e açılır bir kapısı var, içine girmedim. Aşağıda sültanının bağında konuk olduk. İran Zâlı yaşlı bir sültanı var, 140 yaşındadır, dediler. Bin askere sahiptir.
Kadı ve kelenteri ve On İki İmam aşkına 12 hâkimi vardır ki İran u Turan şahlar kanunu, töresi ve beresi budur.
Aşağı varoşu bağsız ve bahçeli, akarsulu, 3.000 haneli şenlikli ve bakımlı baharistanlı bir kaledir. Gerçekten de Kızılbaşları boldur. Bu da Irak-ı Acem'den sayılır, ama Şehrezûl toprağı ile komşudur. Bu şehrin her yapısı mevcuttur.
Bu kaleyi de 995 [1587] tarihinde Cığalzâde fethedip Sürhbîd adında sancak edip Akralı Ali Bey’e bağışlar. Sonra Acem bu kaleyi işgal ederken Ali Bey şehit olur, anayol üzerinde kabri bellidir.
Bu kaleden kalkıp uygun yoldaşlarımız olduğundan serseri kâh kuzeye, güneye, kıbleye, doğuya ve batıya gezip Yüce Yaratıcı’nın yüz bin türlü eserlerini görüp hamd ü sena ederdik. Sonra yine kıbleye,
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗