Takaku Vilayeti

Seyahatnâme’de Takaku Vilayeti

Burada Âdemî kavmi Han'a bin kadar tüfenkli asker yardım verip Han doğu tarafa gitti. Bu hakir güney tarafa dağlar içinde (—) gidip,

Bu kavim de Mekke'den kaçan Serakeys Arabi'nin soyundandır. Bunlar hiçbir zaman asker kavim olmamışlardır. Hepsi 8 bin kadar bir oymaktır. Bunlarda çoklukla silâh yoktur, ancak dağlarında avlanmak için silâh saklayalar. Zira bunları ne Abaza, ne Çerkez ve ne Nogay Tatarı asla incitmezler. Onun için bunlar da kimseye incinmezler.

Bu kavmin tüm hayvanları dağlarda gece ve gündüz yatıp kalkıp çobansız gezer, koyun ve kuzularını kurtlar yemez ve haramiler bir hayvanlarına el vurmazlar. Her hayvanlarının boğazlarında birer çıngırakları vardır. Bunlar da aynı Çerkez gibi esvap giyip siyah arakıyeli ve başlarının iki yanları saçlı kavimdirler, ama sakalları diğer Çerkezler gibi tıraşlı değildir, hepsi sakallılardır. Hakk'a secde ederler, ama haşr ü neşr (diriliş), mizan ve terazi bilmezler.

Bu Takaku kavminde asla domuz ve tavuk yoktur. "Domuz ve tavuk pislik yerler" diye bunlar asla domuz ve tavuk yemezler, haram şey giymezler, şarap ve boza içmezler. Ancak maksima boza ve bal suyu içerler.

Bu kavmin diğer Çerkezlere aykırı mezhepleri olduğundan Çerkez kavmi bu Takaku aşiretine "Çufut kavmidir" derler. Onun için bunların mallarına ve rızıklarma bir Çerkez kavmi yapışmazlar ve köylerini vurup esir etmezler. O kadar hayvan ve evlâtları çoktur ki malları dağları ve taşları tutmuştur. Hatta dağlarının güney tarafı ardı tüm Abaza'nın Sadşe kavmi vilâyetidir. Bunlar [154b] zanaat ehli kavimlerdir. Terzileri nazik sıkma sık nakışlı ve yakalı hil'atler dikerler ki insanın vücuduna uygun diker usta ve becerikli terzileri ve demircileri var. Beylerinin ismi (— ) (— )ndir. Hakire 50 çift zerdeva derisi ve 50 çift yaban kedisi derisi verdi.

Oradan kalkıp kuzey tarafa ormanlar içinde bir gün gidip,