Tavşanlı

Seyahatnâme’de Tavşanlı

783 [1381] tarihinde Germiyanoğlu fethidir. Daha sonra Germiyanoğlu kızını Bayezid Han oğlu Şehzâde Mehmed Han'a verince bu güzel kızıyla birlikte düğün çeyizi olarak Osmanoğlu'na anahtarlarını teslim etti.

Kütahya sınırında 150 akçe kazadır ve 70 parça köydür. Paşa tarafından hâss-ı hümâyûn hâkimidir. Kalesi, Rum keferesi yapısı gayet sağlam ve kârgir yapıdır ama iç el olmak ile dizdarı ve neferleri yoktur. Şehir bu kale eteğinde bağlı bahçeli akarsulu havadar şehirdir. Ovalarında ve ağaçlık köylerinde tavşanı pek çok olduğundan Tavşanlı adıyla meşhur olmuş mamur bir kasabadır.

6 mahalle ve 6 mihraptır. Bunlardan çarşı içinde (—) Camii mamurdur. Hanları, hamamları sıbyan mektebi ve küçük çarşısı vardır, ama bedesteni, imareti ve medreseleri yoktur.

Beğenilenlerinden, Tavşanlı ağdası, çam kutular ile bazı vilâyetlere taşınır baldan lezzetli taş gibi pek pekmezdir. Bütün halkının kârı bu ağdadır ve genellikle halkı bağdadır. Hatta Simav Şehri'nden ve Demirci Şehri'nden nice bin katır ve deve yükü üzüm kurusunu bu Tavşanlı Şehri'ne getirip pekmez ederler. Allah'ın hikmeti başka diyarda da bağlar çoktur, ama bu Tavşanlı Şehri'nin pekmezi gibi ağda edemezler. Suyu ve havasının mı, yahut bir ulu sultanın nefesinin etkisi mi, lezzetli ağdası olur.