Terkos Gölü

Seyahatnâme’de Terkos Gölü

Fırdolayı büyüklüğü 11 mil olup biraz acı berrak suyu var. O kadar derin değildir. Tuzlu göl olmasına sebep kış mevsiminde Karadeniz'in dalgası bu körfeze girip acı eder. Bu gölde kış günleri gökte uçan, yerde gezen ve denizde yüzen kuşlar bu gölde kışlar. Özellikle kaz, ördek, angıt, karabatak, sürhâb, vezneboşaltan, kuğu, saka kuşu, balıkçıl, martı, yelve, yelkovan ve nice bunun gibi su kuşları bu gölün yüzünü süsleyip bu göl çevresinde olan köy ve kasabaların halkı tüfenglerle ve doğan, şahin, balaban, zağanos, çakır ve taştülek avcı kuşları ile nice kere yüz bin kazları avlarlar.

Bu gölde olan balık türlerinden, 20 okka gelir sazan balığı, levrek balığı, kalkan balığı, kefal balığı, palamut balığı, pisi balığı, alakerde balığı, fıçıda balığı, kaya balığı, uskumru balığı, izmarit balığı, iskorpit balığı ve bir okka gelir kırmızı tekir balığı, tüm balıkların şahı bir deniz yiyeceğidir ki sanki İlâhî nurdur.

Bu anılan balıklardan nice bin çeşit balıklar bu gölde avlanıp vilâyet halkı beslenirler. O kadar balık avlanır ki hesabını âlemin Yaratıcısı bilir.

Kısacası Terkoz Kalesi böyle bir avgâh ve mesire yeri, ovaları otluk bir zemin yoktur, ancak kalesinin viranı çoktur. Hisar içinde asla evlerden ve imaretten bir belirti yoktur. Harap olup berbat olması Hak emridir ve nahiyelerinde dağları tamamen aktır.