Theodosius Dikilitaşı

Seyahatnâme’de Theodosius Dikilitaşı

Yine Atmeydanı'nda tek parça ve dört köşe kırmızı renkli zenburi taş, bukalemun nakşı bir mildir ki Madyan oğlu Yanko zamanında yetkin bir usta kahin, bir bilgin İstanbul içre dünya devam ettikçe ne gibi olaylar olacağını ve her padişah asrında ne belirtiler ortaya çıkacağını yıldızlar ilmi gücüyle anılan sert taşın dört köşesine işaretlerle [17b] bütün yaratıkların resimlerini çizip bir adam başına çizme giymiş yazılmıştır, ona işarettir ki bir devlet gele, ayakta olan pespaye adamlara söz değip baş ola ve sarıklı adamlar sureti var ve bostancı külahlı ve yeniçeri keçeli adamlar var, bunlar mutasarrıf olalar işaretini etmiş. Baykuşlar suretini edip harap ola alametini göstermiş. Nice bin acayip alametler daha vardır ki diller ile anlatılmaz.

Madyan oğlu Yanko'yu taht üzere yapıp elinde bir yuvarlak halka ile göstermiş ki mesela cihangir olup dünyayı fethedip halka gibi elime aldım işaretini etmiş ve yüzünü doğuya çevirmiş, ardını batıya çevirmiş, elinde kaskaları ile nice dilenci suretinde padişahlar etmiş ki kullarından, vezir ve halkından rüşvet isteyen hakimler işaretini etmiş. Bu milin bir tarafında da bu boy bosta 100 arşın yüksek taşı caraskal ilmiyle 300 nefer adam ile diktiğinin alet resimleri, buci ırgatları ve felenkleri resmini yapmış, hala göklere baş kaldırmış on adam kucaklayamaz dört köşe bir yüksek sütundur ki dört köşesinde birer tunç kürsü üzere sabittir ki mimarlık ilminden haberli olan gördüğünde insanın ağzı kapanır. Hala cihan halkının seyir yeridir.