Tot Vilayeti

Seyahatnâme’de Tot Vilayeti

Bir yeşillik ve lâlelik sahrada o gece dinlenip tan atınca yedek atlarımızı hazırlayıp hepimiz sadaklanıp alaşalarımıza binip o gün yortup kuzey tarafına gidip ikinci gecede,

Bu mamur vilâyet öyle bir süslü ülkedir ki bir bereketli ve verimli yer olup bütün kâfiristan içinde bunun yerinin asla benzeri ve dengi yoktur. Hatta hey'et ilmi sahipleri bu şenlikli zemini tavus kuşunun kuyruğuna benzetmişlerdir. Tâ bu derece bakımlı ve süslü pâk topraktır.

Bu zeminin kıblesi tarafı Orta Macar'dır, doğu tarafı Leh vilâyetidir ve Tot kavminin dilleri de Leh gibidir. Kuzey tarafları Çek vilâyetleridir ve batı tarafları Nemse diyarıyla komşudur, ama tüm Tot kavmi başka banlıktır ki 200.000 askere sahiptir. Ancak Orta Macar'a tabi olduklarından bunlar da Hıristiyandırlar ve Macar kavmi gibi mezhepleri de Luturyan mezhebindedirler. Putperest olmayıp haç perestlerdirler.

Bu kadar bin Tatar bu şenlikli vilâyet içine girip bütün kâfirler evlerinde iken tüm köyleri, kentleri, kasabaları ve hayat dolu şehirlerini harap, halkını esir, evlerini ateşte yakarak toprak ve 18.000 kadar küffarı zincire bağlı esir ettik. Bu kadar ganimet malları ile bu esirler geriye, İslâm ordusuna gönderilip tüm Tatar salt ve yüksüz kalıp bir gün bir gece daha kuzey tarafa çapul civerip giderek,