Ula (El-Ula)

Seyahatnâme’de Ula (El-Ula)

İlk defa bu şehri Hazret-i Hûd yaptı, Ebyâr-ı Sâlih yanındaki şehri adı geçen Nâka Kayası'ndaki köçek sesinden harap olup bu Ulâ şehrini Hûd Nebî bina etti. Daha sonra 358 tarihinde Fâtımîlerden Halife Muizzüddin Mısır hâkimi iken bu kaleyi yeniden yapıp şehri mamur etti. Hâlâ Mısır Eyaleti hükmünde şerifin tasarrufunda Medine-i münevvere mollasının niyabeti hükmündedir.

Kalesi, iki tarafı yalçın kayalı derenin ortasında bir sivri küçük dağ üzerinde dört köşe taş yapı sağlam bir kaleciktir. Kulu ve neferi Araptır, ulûfeleri yoktur. Cebehanesi, topu ve tüfenkleri de yoktur. Kale içinde ancak 10 hanesi var. Ama taşra varoşu bir geniş yeşillik dere içinde 700 adet toprak örtülü mamur ve süslü haneleri hepsi kale gibi duvarı sağlam evlerdir. Halkı tamamen Malikî mezhebinde inatçı kavimdir. Her hanesinde birer âbıhayatlı bağları vardır. Bu belde içinde olan elif hurması Mısır'da, Said'de ve Elvâhât'ta olmaz. Gayet hoş hurması olur.

Bu şehir içinde can bağışlayan bir âbıhayat akar ki bütün hacılar içip taze can buldular. Bu akarsu şehrin bütün bağ, bahçe ve gülistanlarını sular. Bunların boyu 1 saatlik yerdir. Adam kellesi kadar ekşi ve leziz limonu, turuncu ve kebbatı olur. Cenâb-ı Hak öyle bereket vermiş ki 2 ayda bir buğday hâsıl olup mahsul alırlar. Vilâyet halkı, Hazret-i Hûd'un mucizesidir, derler.

[Çarşısı] yoktur. Ancak bütün belde halkını yaşlısı genci, güneş parçası gibi maralî ve gazalî Kudret eli ile sürmeli gözlü, şirin sözlü ve nurlu yüzlü sittileri muhabbet meydanına çıkıp yetmiş bin naz ve eda ile kıymetli metalarını satıp hacıları doyururlar. Hepsi siyah çarşaf bürünürler. Bu pazar içinde altın ve maksus paradan başka bir şey değildir.

Halkı gayet azgın tabiatlı ve asilerdir. Hacılara Karamanî veya kara imanî ve Hıristiyan evladı diye hakaret ederler.