Utku (Idku)
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Utku (Idku)
Arapça'da (---) (---) demektir. Reşid toprağında eminliktir ve Reşid nahiyesidir. 150 akçe ile ihsan olunur başka kazadır. Senede 3 kese piştahta mahsulü olur. Buhayre Gölü kenarında bir yerde yerde 4 bin mamur ve süslü kat kat havadar, kireç damlı, kargir yapılı haneleri vardır. Başka köy sahibi mültezimi vardır.
Tamamı 17 mahalle ve 20 mihraptır ve 6'sı hutbedir, başka mescitlerdir.
3 hanı ve 300 dükkanları var, ancak bedesteni ve hamamları yoktur. Ve sokakları gayet dardır, 2 adam yan yana güçlükle geçer.
Bütün evleri kıble canibine, Buhayre Gölü'ne bakar bir süslü sık kasabadır.
Suları tamamen kuyulardandır, ama biraz acıdır. Bütün halkı balıkçıdır. Ve havası gayet ağır yerdir. Halkının yüz renkleri sarıdır. Mahbub ve mahbubesi yoktur. Ve fukarası çoktur. Şehrin lodos tarafındaki evlerini kum basıp bazı hane sahibi bırakıp gitmiştir ve sonunda şehri kum boğar derler. Gerçekten de kum deryası günden güne yükselip gelmededir. Reşid limanı yolu üzerinde boyu 2 saatlik ve eni 1 saatlik yer kum deryası içinde baştan başa hurma bağlarıdır. Birer adam boyu alçacık hurmaları olur, ama her biri 100 okka hurma verir. Beyaz, sarı, siyah, kırmızı çeşit çeşit lezzetli hurması olur. Halkı garip dostudur.
Kalabalık cemaate malik Ak Cami gayet sanatlıdır.
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗