Visilo-kirmen

Seyahatnâme’de Visilo-kirmen

Büyük Edil Nehri kenarında konup hamd olsun o gün o gece bütün askerle 100-150 pare gemilere binip Edil Nehri'nin karşı tarafındaki Küçük Heyhat'a ayak basıp biraz olsun Kalmık kavminden emin olduk, ama yine Heşdek ve Nogay kavmi burada çoktur.

Bu Edil Nehri kenarınca tam 10 gün Moskov kaleciklerin de kona göçe pekçe yürüyerek giderdik. Ten Nehri kenarında olan kalelerinin hepsi ağaçtan sağlam kalelerdir, zira bu Edil Nehri'nin bu mahallerinin iki tarafları büyük dağlar ve geniş ormanlar olduğundan kaleleri tamamen ağaçtır. Evvelâ,

Şiva-kirmen, Holo-kirmen, Kupuşa-kirmen, Sonhokirmen, Karina-kirmen, Poloşa-kirmen, Visilo-kirmen, Mihal-kirmen, İsfini-kirmen ve Kapusa-kirmen: Bu 10 adet kalenin tüm hatman ve kaptanları başka başkadır. Ve her biri beşer altışar bin askere malik, içlerinde Heşdek Müslümanları da olan sağlam kalelerdir, ancak küçük kalelerdir. İçlerinde birer ikişer kiliseleri ve çarşı pazarları var. Yiyecek ve içecekleri; balık, rakı ve bozadır. Başka meyve vs. yiyecekleri nâdirdir, ama koyunları ve domuzları çoktur.

Bu 10 kalelerden elçiye 10 bin kadar sığır ve koyun hediye gelip her kalede konunca top şenlikleri ederlerdi. Ama [180b] bu kalelerin karşı Edil'in öte tarafında büyük kaleler görünüp, onlardan da top şenlikleri sesleri güçlükle gelip duyulurdu. Zira bu mahalde Edil Nehri 40-50 mil enlidir. Onun için karşı kalelerin topları sesi güçlükle gelirdi. Bu kaleleri gözümüzle gördük, isimlerini biliyoruz, ancak bizzat gidip içine girip yakından incelemediğimizden dolayı isimleri ve şekilleri yazılmadı. Oradan 11. günde kuzey tarafa giderken,