(— ) (— ) Yeni Kalesi

Seyahatnâme’de (— ) (— ) Yeni Kalesi

Daha önce Nemse çasarının köprü başında 500 haneli bir gümrükhanesi imiş ki her sene İsveç, Leh, Çek, İspanya, Fransa, Korol, Tot ve Felemenk vilâyetinden gelen bezirgânlardan iki kere yüz bin milyon (200.000.000.000) altın gümrük alınır köy imiş.

Daha sonra 1073 [1663] tarihinde Köprülüzâde Vezir Fâzıl Ahmed Paşa Uyvar Kalesi'ni fethettiğinde kâfirler korkuya kapılıp,

"Beç varoşlarını Türk vurmasın" diye bu kaleyi Uyvar toprağıyla Pojon toprağında geçit başında henüz yapmaya başlayıp iri merdiven gibi pergeller ve gönyeler ile usta mühendis inşaatçıların hepsi bir yere gelip bütün savaşçıları da bu kale yapımı için toplayıp,

"Düşman bu kaleyi kuşatırsa bu kale şu şekilde gerek, böyle gerek, şöyle gerek" diye görüşmeler, danışmalar sonunda yedigen şekilli, yani 7 köşeli bir kale yapmaya karar verilir. Temel kazmak için 50 bin reaya toplanır. Öncelikle ipler ile kalenin zeminini belirleyip ardından dış hendekleri, tabyaları ve kapılarını belirlerken büyük temaşalar edip temelleri kazdıklarının tozu ve toprağı göklere yükselip çukurlar kazarlardı. İçinde henüz daha imaret cinsinden bir ev yok idi. Ancak Tuna kenarında 5 bin kadar soltat olacak sazdan ve kamıştan odalar, büyük toprak tabyaları ufak tefek yapıp 40-50 adet top koydular. Daha önce mamur olan gümrükhane köy bu kaleye varoş kalmış olur. Ama eğer bu kale tamamlanırsa gayetle sağlam kale olur. 200 yerde hemen dağlar gibi kırmızı tuğla pişirip hazır dururdu. Bu kale tamamen tuğladan olsa gerek. Bu kalenin üssü çukurlarım seyredip yine kuzey tarafına sahralar, bakımlı, canlı ve şenlikli köyler içinde 3 saatte gidip, [74a]