Yeni Pazar (Apollonia)

Seyahatnâme’de Yeni Pazar (Apollonia)

Beşik Gölü kıyısı yakınında bir düz yeşillik, lalezar, verimli ve dağları korulu bir bakımlı ve süslü, şirin kasabadır. Daha önce bir küçük belde imiş. (---) tarihinde II. Selim Han zamanında Sokollu Koca Vezir Mehmed Paşa, çok mal harcayarak büyük bir cami, bir mescit, medrese, sıbyan mektebi, derviş tekkesi, hamam, esnaf ve sanatkarlar için çarşı, tüccarlara han ve gelen geçen yolcular için bir aşevi imaret yaparak bu kasabayı şenlendirip büyük bir şehir gibi olmuştur. Bütün örfi vergilerden halkı muaf olduğundan halen günden güne mamur olmadadır.

Bu da Sidirkapsi nahiyesindendir. Ve Sidirkapsi'ye bir konaktan yakındır. Selanik'ten İstanbul'a gidenlerin geçiş yeridir ki naibi ve hakimi mütevellisi olup yeniçeri serdarı, kethüdayeri, ayan ve eşrafı vardır.

Daha önce bu kasabayı görmemiş idim. Şimdi vardığımızda Cuma namazını Sokollu Mehmed Paşa Camii'nde kıldık. Gerçekten de nur üstüne nur, pür-nur bir camidir ki bütün hayratları baştan başa kurşunlu yapılardır.

Meğer Cuma günleri bu şehirde 5-10 bin adam toplanıp pazar durur imiş. Namazı kıldığımızda bu yerde, çevredeki nahiyelerin halkı toplanmışlardır, diye kaçan kölemiz için tellallar çağırtıp bütün pazardakileri haberdar edip bulana 50 guruş vermeye söz verip Mütevelll Ramazan Ağa' da konuk olduk.

Şirin kasabadır ve gölü yine Beşik Gölü'dür. Ancak bu mahalde vakıf tarafından başka emini vardır .