Yeni Sala (Enisala)

Seyahatnâme’de Yeni Sala (Enisala)

İlk defa Dobruca kralı Pıravadi sahibi Dobra Kral yapısıdır. Sonra Sultan Sarı Saltık Bay Maskov memleketindeki Heşdek kavmini ve Leh memleketinde bütün Lipka kavmini İslâm ile şereflendirip ancak Saltık adında bir papazı İslâma getiremez Sonunda Sarı Saltık'ı, Seyyid Muhammed Buhârî kati edip onun esvaplarını giyip "Ben Saltık'am" deyip nice yıl Leh kâfiri diyarında o kıyafetiyle seyahat ederek gelip bu Yeni Salacık Kalesi'ni feth edip Lipka kavmiyle Seyyid Muhammed Buhârî yani Sarı Saltık Bay bu kalede Bektaşî köçekleriyle ilk defa burada vatan ederler. Baba şehri içinde yatmaktadır. Büyük evliyalar menkıbeleri içinde hemen kırk forma toplanmış menkıbeleri var.

Bu kaleye onlardan sonra Bulgar, Sırp ve Boğdan yerleşir. Daha sonra 889 [1484] tarihinde Sultan Bayezid-i Velî feth edip öyle viran kalmıştır. Tuna Nehri'nden azmış bir bataklı ve sazlı ve göllü bir mahalde bir sivri yalçın kaya üzerinde beşgen şekilli bir şeddadî taş yapı boş bir kaledir, ama az bir şey ile imar olsa Babadağı şehri güvenlik içinde olurdu. Zira zamanımızda bir iki kere Kazak kâfiri Baba şehrini vurup yağma etmiştir. Bu ibretlik kale alçaktır. İçinde insan cinsinden hiç kimse yoktur. Kış günü içinde çobanlar ile keçiler ve koyunlar kışlar. Hesabını Yaradan bilir. Kekliği, çili ve başka kuşları çoktur.