Yörembay

Seyahatnâme’de Yörembay

Süt Nehri kenarı menzili: Bunu da bütün atlar ile geçtik. Kenarı bir çimenlik yer olduğundan orada konaklandı. Ancak çatak, batak ve sazlı yatak yer olduğundan yüz kadar at ve elli esir suda boğuldu. Bu Süt Nehri de Moskof ülkesinin batı tarafında Gürleviçse adlı büyük nehrinin ve eski kalesinin dağlarından toplanıp bu mahalde Azak Denizi'ne katılır. Ama bakır ve gümüş madenlerine uğramak ile süt gibi beyaz renkli olduğundan ismine Süt suyu derler. Kanlı sudur, bu da yararsız sudur ve içenlerin genellikle boğazlarında urları olur. Ama bu nehrin iki tarafı'nda yetmiş parça bakımlı, bayındır ve sağlam kaleleri vardır. Ancak hepsi Tatar korkusundan acizlerdir. Kırım'dan haftada bir iki kere beşbaş çetecileri bu kale altına seğirdip av alıp Kırım'a ganimet mallarıyla ulaşırlar. Bu anılan kalelerin tamamı Moskof'a tabilerdir. Bu Süt Nehri kenarından yine kalkıp bir saat gidip, Muş Nehri: Büyük sudur. Bunu da yüz bin zorlukla, sıkıntıyla ve şiddetli kışla geçip bütün silahları tulumlara koyup karşı tarafında birazcık dinlenildi. Zira askerin geçmesinde zorluk çekildi. Bir ab-ı hayat sudur. Don Nehri gibi, Turla Nehri ve Tuna Nehri gibi burada da güzel morina ve mersin balıkları olur. Çığa ve uştuka balıkları gayet lezzetli olur. Bu nehir de Moskof ülkesinin kuzeyinde ( ---) dağlarından toplanıp bu mahalde Azak Denizi'ne katılır. Bütün asker bu nehri geçtikten sonra göç davullan çalınıp yola koyulduğumuz sırada üç arşın kar yağdı. O gece Deşt-i Kıpçak'ta kar üzerinde konaklayıp ertesi gün sabahleyin tipi ve boran çekerek 16 saat yürüyüp yine Deşt-i Kıpçak'ta, Yörebay menzili: Burada da kar üzerinde yatıp sabahleyin yine atlara binerek ılgar ile yine 16 saat gidip ( ---) ayının ( ---) günü,