Zagrep (Zagreb)
Evliya Çelebi’nin Seyahatnâme’de bu durak için aktardığı tarihî anlatı.
Seyahatnâme’de Zagrep (Zagreb)
Hırvatçada (—) (—) (—) demektir, yapıcısı yine Hırvat hersek seglerindendir. Yine Rumeli Veziri Mustafa Paşa sene 1001'de [1593] fethetmiştir. Kırka Sancağı hükmündedir. Kaptanı, neferleri, cami ve pazarı vardır. Zagreb Sahrası adlı ovada bağları, bahçeleri ve çeşit çeşit büyük yapı kilise ve manastırları çoktur. Zira Hırvatistan'ın kefere reayaları gayet çok olduğundan kiliselerinde papaz ve bıtrikleri çoktur.
Bu Zagreb Kalesi nahiyeleri keferesi Osmanlı’ya ve Zirinoğluna haraç ve öşür verirler. İki kılıç altında kalmış reayalardır, zira her an bu kaleleri gâh kâfir istilâ eder, gâh İslâm askeri ele geçirirler.
Hatta 1002 [1594] tarihinde küffâr ve nice bin cünüp itibarsız askerler ile toplantı yapıp 46.000 melun, dinsiz, kinli askerlerle Yenihisar'ı kuşatıp tam 3 ay döver. Sonunda hisar içinde sığınmış olan Müslüman gaziler, Osmanlı tarafından yardım gelmesinden ümitlerini kesip bir gece kaleyi ateşe vurup kale dışında metriste olan kâfirlere bir sâtûr-ı Muhammedi vurup ceng ü cidâl ederek Kostaniçse Kalesi'ne ve Zirin Kalesine varıp karar ederler. Küffâr kalenin yanmayan yerlerin de yakıp bir daha imar etmemek üzere bırakıp gider.
Sonra Siska Kalesi'nde olan ümmet-i Muhammed Yenihisar'ın hâlini görüp onlar da Siska Kalesi'ni ateşe verip selâmetle İslâm diyarına giderken adı geçen Zagreb Kalesi'ni de ateşe verip kimi Kinin Kalesi'ne, kimi Odvina Kalesi'ne ve bazıları Lika Kalesi'ne varırlar. Küffâr bu hâli duyunca Zagreb papazları yine miras mülkümüzdür diye Siska Kalesi’ni, imar etmeleri için Ungurus kralı Makşimilyan yine papazlara bağışlar, onlar da imar edip yine cebehane, mühimmat ve levazımatlarıyla hazır olunca (—) (—)
--------------------------------------------------
Zirinoğlu hükmünde bir bataklık kenarında bir büyük palankadır. İçinde 40-50 kadar manastırların çanlıkları görünmekte idi, ama insanoğlundan bir can belli değil idi. Esirlerimizden sorduğumuzda,
"Tüm askeri Türk ile dövüşmeye Yenikale'ye gitti. Elem çekmen, bu kalede size karşı durur düşman yoktur" dediler. Ancak "Düşman sözüdür" diye esirlere güvenmeyip dört tarafımıza ince karakollar koyarak dikkat kesilip bu kale altından 1.500 [185b] miktarı sığırlar ve 600 kadar dinç atları ganimet edip geçip gittik.
Bu tarihî anlatı, kullanıcı tarafından yeniden yayınlama izni bulunduğu beyan edilen “Evliya Çelebi Seyahatname Haritası” kaydından aktarılmıştır. Metindeki dönem dili, tarihî görüşler ve ifadeler Evliya Çelebi’nin anlatı dünyasını yansıtır; güncel bilgi olarak değerlendirilmemelidir.
Orijinal harita kaydı ↗