Myus

Yer hakkında

Myus hakkında

Myus (Grekçe: Μυοῦς Muoûs), bazen Myous veya Myos, ayrıca Myes, Aydın'nın Söke ilçesine bağlı Avşar köyü yakınlarında, Bafa gölünün hemen kuzeyinde, tarihi Karya bölgesinde yer alan bir Antik Yunan kenti. Yerleşke, İyon Birliği'ni oluşturan 12 İyon kentinden biridir. Ayrıca, Miletos ve Priene ile birlikte İyonca alt lehçesini konuşan üç şehirden biriydi. Bu üç şehir de Anadolu'nun batı kıyısının ortasında, Maiandros Nehri'nin ağzına yerleştirilmiş İyon kolonileriydi.
Miletus, İyonlardan daha eski olup, Neolitik dönemden beri çeşitli etnik gruplar tarafından işgal edilmiştir. Geç Bronz Çağı'nda, akademik dilde Mikenler olarak adlandırılan Akalar tarafından kısmen Helenleştirildi. O dönemdeki önceki sakinler, Karya halkının ataları olan Anadolu dili konuşanlardı. İyonlar, Bronz Çağı ile Karanlık Çağ arasındaki Submikene döneminde, çok kültürlü nüfusuyla birlikte Miletus'u güvence altına aldılar. Eğer yeniden kolonileşme, İyon Birliği'nin uzak başlangıcıysa, Myus ve Priene o zamanlar var olmuş olmalıdır, ancak bunların İyon öncesi var olduğu konusunda herhangi bir kanıt yoktur.
Miletos, Homeros'in eserlerinde geçer; ancak Myus geçmez. Belki de Myus kahramanlık çağından sonra ortaya çıkmıştı. Fakat Myus, bilinen en eski tarihçi olan Miletoslu Hekataios'un (MÖ 550-476) eserlerinde yer alır. Bu eserlerin sadece parçaları günümüze ulaşmıştır. Hekataios, Μύης (Myes) olarak bahseder şehirden. Daha sonraki tarihçilerden Herodotos ve Thukydides ise şehri Μυοῦς olarak adlandırır. En güvenilir kaynak muhtemelen yazıtlar olmalıdır. Bu yazıtlarda şehrin etnik adı veya demos adı, Μύης'e dayanan Μυήσιοι veya Μυήσσιοι olarak geçer. Bu isimler ayrıca Myus tarafından basılan sikkelerde de kısaltılmış olarak kullanılmıştır.
Herodotos, Myus'u bir polis (şehir devleti) ve vatandaşlarını politai olarak adlandırır. Bu, Myus'un bir politeia'ya (anayasa) sahip olduğu ve en azından erken dönemlerinde bağımsız bir devlet olarak kabul edildiği anlamına gelir. Şehrin bir demos'u (halk meclisi) vardı ve bu meclis toplantılar düzenlerdi. Ayrıca bir yönetim konseyi (boule) de bulunmaktaydı. Myus kendi sikkelerini basardı.

Myus, Latmos Dağı'ndan kuzeybatıya doğru uzanan küçük bir yarımada üzerine, Menderes (Maiandros) Nehri'nin ağzındaki bir zamanlar Milesian kolpos (körfez) olarak adlandırılan Ege Denizi'nin bir koyuna yerleştirilmişti. Aynı kıyıda, Grion Dağı'ndan uzanan biraz daha büyük bir yarımada, Miletus'un yeridir. Körfezin karşı tarafında, Priene'nin yerleştirildiği Mycale Dağı yükselmekteydi. Grion Dağı ile Latmus Dağı arasında, kıyı içerisi tarafında daha küçük bir yerleşim yeri olan Herakleia'nın yerleştirildiği Latmian kolpos adlı bir körfez bulunuyordu. Bu, İyon Birliği'nin bir parçası değildi. Karya olabilirdi. Bu dik arazi, tarım için çok az yer sağlıyordu, ancak çok sayıda korunaklı limana sahip jeolojik ortam, deniz gücü için ideal bir üs oluşturuyordu.
Nehir ağzındaki taşkın ovasının çok daha kuzeyinde, yönünün kuzeydoğudan doğuya döndüğü noktada, başka bir yerleşim yeri bulunuyordu. Bu yerleşim, başlangıçta Aioller'in bir kolonisiydi ve anavatanlarındaki bir bölgenin adını vermişlerdi: Antik Magnesia. Orijinal Magnesia, Teselya'daydı. O dönemin tarihçileri, Anadolu'daki bu şehri ayırt etmek için "Maiandros üzerindeki Magnesia" olarak adlandırıyorlardı. Bu şehir her zaman Maiandros (Büyük Menderes) üzerindeydi, hiçbir zaman nehir ağzında değildi. Günümüzde bu şehir, Büyük Menderes'in ağzından yaklaşık 52,4 km (32,5 mil) uzaklıktaki Magnesia antik kenti olup, Aydın İli, Germencik İlçesi, Ortaklar Bucağı'na bağlı Tekin Köyü sınırları içinde, Ortaklar-Söke karayolu üzerindedir.
Magnesia, MÖ döneminde varlığının büyük bir kısmında İyonya'nın bir parçası değildi ve öyle de görülmüyordu. İyonya'nın sınırını da oluşturan Hybanda Adası'nın (günümüzde Söke'ye bağlı Özbaşı Köyü) yakınlarındaki Miletos ile bir anlaşma yaptı. Hybanda, İyon olarak kaldı. İyonlar tarafından fethedildiğinde ve yeniden yerleştirildiğinde, Aeolian geleneği sona erdi. Mimari aniden İyon oldu. Bölgenin imparatorluk fatihleri olan Makedonlar ve Romalılar, onu İonya olarak gördüler. Üst akıştaki Tralles ve Aydın'ın mevcut konumu için de benzer bir şey söylenebilir. Roma coğrafyasında Tralles, İyonya'nın sınırını oluşturur. İyonya'nın kuzey ve doğuya doğru bu genişlemesinin hiçbiri Myus'un ömrü boyunca gerçekleşmedi.
Kurulduğu dönemlerde yakınında bulunan Miletos ve Priene gibi Ege Denizi kıyılarında yer alan bir liman kenti olmuş Myus, zamanla Büyük Menderes ırmağının getirdiği alüvyonların önünü kapatması ve denizden koparması nedeniyle önemini kaybetmiştir. On iki İyon şehri arasında en küçüğü olan kent, Strabon'un zamanında o kadar küçülmüştür ki politik açıdan Miletos'a bağlı hale gelmiş, en sonunda ise tamamen terk edilmiştir.
Günümüzde Bafa Gölü'ne yakın Azap Gölü kıyısında bulunan kentin görülebilecek en önemli yapısı Bizans dönemini yansıtan kale kalıntılarıdır.

Yüzyıllar boyunca, bu taban savunulamaz hale geldi. Daha sonra jeolojide, kıvrımlı konfigürasyonları için tip olarak bilinen Menderes Nehri, doğudaki yüksek bölgelerde dik kesilmiş bir dendritik desen olarak başlayarak, doğu-batı yönünde uzanan bir yarık içine boşalır. Çok sayıda kol ve periyodik taşkınlar nedeniyle, su, yüksek bir askıda tortul yük taşır ve bunu yarığa boşaltarak, batıya doğru ilerleyen düz bir toprak şeridi oluşturur. Nehir, her taşkında konfigürasyonunu değiştirerek, yüksek sinüslü çoklu akışlarda bu şeridin üzerinde dolaşır. Ege Denizi'ne yüzyıllar önce ulaşan nehir, orada bir delta oluşumuna devam etmektedir.
Nehir havzası, Türkiye'nin yüzey alanının %3'ü olan 2.600.967 hektardır. Bunun yaklaşık %44'ü tarım için, geri kalanı ise çoğunlukla sanayi ve konutlar için kullanılır. Nehir, 10 ilin topraklarından geçmekte olup, Aydın şehri ağızdan 68,27 km uzaklıktadır. Ağız, 37°32′25″N 27°10′08″E koordinatlarında, bariyer adaları ve lagünlerin oluşturduğu kompleksin en uzak uç noktasındadır.

Şehrin yeri, Aydın ili Söke ilçesindeki günümüz Avşar köyünün kuzeyindedir. Myus'un eski fiziksel alanı, Latmus Dağı'nın bir uzantısı olan bir yarımada üzerinde, şimdiki delta'nın mevcut kenarından 24,70 km uzaklıkta bulunmaktadır. Yarımada şu anda düzlüğün içinde iki ada olarak görünmektedir, bunlardan biri kuzeybatı ucundaki küçük ada, arkeologlar tarafından üzerindeki Bizans kalesi nedeniyle "Kale Tepesi" olarak adlandırılmaktadır. 56 fit yüksekliğe sahiptir. Yarımadanın tabanındaki diğer görünen ada, üzerindeki yerleşim izlerinden dolayı "Yerleşim Tepesi" olarak adlandırılmaktadır. Latmus Dağı'na kademeli olarak yükselen bir yamaçtadır. Yaklaşık 0,5 mil uzunluğundaki toplam yarımada, her zaman şehrin yeri olarak bilinmiştir. Ancak, birkaç tapınak dışında duvarlar, konut blokları veya kamu binaları ya da herhangi bir rıhtım tesisi bulunmamaktadır. Şehrin sınırlarını belirleyen bulgular görülmemiştir.
Yerleşim Tepesi, doğudan Azap Gölü'nün kıyısıyla sınırlıdır ve bu sığ, aralıklı gövde, açıkça o taraftaki eski körfezin bulunduğu yerde durmaktadır. Gölün dolu olduğundaki uzunluğu 2,17 km'dir. Myus'un yerleşim gördüğü dönemde, yarımadanın doğu açısında yer almış gibi görünüyor. Limanda bir seferde demirlediği bilinen 200 gemi için kesinlikle yer olurdu, eğer liman orada olsaydı. Gölün güneyine teğet bir doğu-batı çizgisinin kuzeyindeki arazi, yarımada olarak kabul edilirse, kuzey-güney yönünde 1,8 km, doğu-batı yönünde 1,98 km olur, modern köy güneybatı köşesinde, 200 gemiye sığabilecek ve denizcilik ticareti ortağı olabilecek bir fiziksel ortam için bol miktarda yer oluşturur.
Henüz bunun böyle olduğuna dair bir kanıt yoktur. Yarımadanın batı tarafındaki koydan elde edilen çekirdek örnekleri, Arkaik dönem ve Klasik Dönem limanlarının potansiyel yerlerini belirlemektedir. Hangilerinin hangi zamanlarda hangi amaçlar için kullanıldığı bilinmemektedir. Her iki taraf da neredeyse kapalı körfezler halinde lagünlerdi, ancak yine de açık suya bağlı ve deniz ortamlarına sahipti. Hellenistik çağlarda ortaya çıkan ve vatandaşları sivrisineklerle kovmaya çalışan göletin yeri bilinmemektedir.
Yarımadanın tabanının üzerindeki yükseklik 100 metre çizgisinin üzerindedir. Böyle bir polisin toprakları daha büyük olmalı ve Latmus Dağı'nın tamamını değilse de bir kısmını içermiş olmalıdır. Bir başka eski körfez, Bafa Gölü kıyılarına kadar uzanıp uzanmadığı bilinmiyor. Şehrin, Miletus'u duvarlarla güçlendirmek için Latmian taşı çıkardığı ve ihraç ettiği bilinmektedir.

Birlik, tarihte bazıları belirsiz veya anakronik olan çeşitli isimlerle bilinir, ancak kesin olan bir isim, içinde bir tapınak bulunan toplantı yeri Panionion'dur. Burada her yıl Panionia adı verilen bir festival düzenlenirdi. Panionion, Birliğin 13 şehrinin yaklaşık merkezinde, yüksek bir noktada bulunan Mykale Dağı üzerindeydi. Panionion olarak bilinen bu yer, bilinen en eski Avrupa tarihçisi olan Herodotos'un Tarih adlı eserinde geçmektedir.
Bu eserde, İyonyalılar farklı anlam düzeylerinde karşımıza çıkar. Büyük Kyros, Lidya'ya karşı düzenleyeceği saldırıya katılmaları için İyonyalılara haberciler gönderir (I.76). Lidya'nın hükümdarı Kroisos, Pers İmparatorluğu'nun önemli bir şehri olan Pteria'yı kuşatmış ve köleleştirmişti. İyonyalılar halihazırda Kroisos ile bir anlaşma yapmış olduklarından, bu fırsatı değerlendirmediler. Savaşa giden meşgul bir kralın, İyonya'daki her eve veya her yerleşim yerine haberciler gönderdiğini varsaymak mümkün değildir. "İyonyalılar" adı altında bir İyon temsilci heyetinin olması gerekir.
Kyros, Kroisos'u yendikten sonra, İyonyalılar aceleyle Kyros'a elçiler göndererek Kroisos'la yaptıkları anlaşmanın aynısını ona da teklif ettiler. Kral, buna bir hikâye ile cevap verdi: Bir flütçü, denizden balıkları çekmek için flüt çalıyormuş. Hiçbir yanıt alamayınca balıkları ağla yakalamış ve kıyıda çırpınan balıklara şöyle seslenmiş: "Size çaldığımda dans etmeye gelmediniz, şimdi artık dans etmeyi bırakın." Kyros, İonyalılarla anlaşma yapmayı reddetti, ancak Miletos ile ayrı bir anlaşma yapacağını söyledi (Herodotus I.141). Diğer şehirler Panionion'da toplandılar ki bu onların aslında İyon Birliği olduğunu gösterir ve Lacedaemon'dan (Sparta) yardım istediler. Bu hareket şüphesiz Miletosluları şoka uğratmak için yapılmıştı, çünkü Lacedaemonlular Dorlar'dı ve İyonyalıların kalıtsal etnik düşmanlarıydı. Kroisos'un hükümdarlığının sonu, başlangıçta MÖ 547 olarak hesaplanmıştı. Ancak bu tarih, Herodotos'un zaman dilimleri için formüle dayalı sayılar kullandığı gerekçesiyle geçersiz kılınmış ve yakın zamanda sikkelerin tarihleri dikkate alınarak yeniden belirlenmiştir.
Birlik için daha erken bir tarih de vardır. Herodotos 12 şehir üzerinde ısrar eder ve şöyle açıklar: "Diğer İonyalıların Panionion'u kullanmasına izin vermeme konusunda anlaştılar," ve ardından ekler "Aslında, Smyrnalılar dışında hiç kimse kabul edilmeyi istemedi" (Herodotus I.143). İonyalılar, Smyrna'yı Aiollerden hile ile almışlardı. Bazı Kolophonlu sürgünler, erkekler festivalde yokken bekleyip onları şehrin dışında kilitlediler. Aiol Birliği, belirtilmeyen zorlayıcı nedenlerle yardıma geldi ve şehri, Aiolli vatandaşları ve tüm malvarlıkları karşılığında takas etti. Böylece bir şehrin kaybını kabul edip mültecileri diğer 11 şehre dağıttılar (Herodotus I.150). Herodotos'un anlatımında Smyrna konusu bundan sonra devamı olmaksızın ortadan kaybolur.
Daha sonraki yazarlar, muhtemelen Herodotos'un göz ardı ettiği veya ulaşamadığı kaynakları kullanarak bu konuyu ele aldılar. Pausanias, Kolophonlu İyonyalıların şehri Aiollerden aldığını doğrular (Pausanias 7.5). Ardından şöyle der: "İyonyalılar, Smyrnalıların Panionium'daki genel mecliste yer almalarına izin verdiler." Ancak bu hemen olmadı, çünkü Platon'a göre (en azından bir süre için) Kolophonlular Panionium'da Smyrna için ikinci bir oy kullanma hakkı elde ettiler. İyonyalıların Smyrna'yı fethetmesi için bir ante quem (öncesinde) tarihi vardır: MÖ 688'deki Olimpiyat Oyunları'nda Smyrna'dan bir İyonyalı galip gelmiştir.
Vitruvius, Smyrna'nın bir İyon şehri olarak kabul edilmesi konusunda bir şeyler söylemektedir, ancak bu o kadar sıra dışı ve o kadar geçtir ki, bazıları tarihselliğini şüpheyle karşılamaktadır. Atina, 13 koloni gönderdi, diyor, Karya kıyısında yerleşmek için (Vitruvius 4.1.4). Bunlardan on ikisi Herodotos'ta belirtilenlerdir. Ekstra olan Melia veya Melite'ydi. Ancak Miletuslu Hekataios'a göre (Bizanslı Stefanos da Melia altında) Melia, Karya'nın bir polisiydi (kent). Bu nedenle ne Yunandı ne de İyon. Karyalıların Kiklad adaları ve Girit boyunca yağmacı ve işbirlikçi oldukları doğru olsa da, Karyalıların Karya'yı kolonileştirmesi fikri çok uzaktır. Bir çözüm, Melia'nın Priene ile synoecisizasyon yaparak kolonizasyona işbirliği yapması ve böylece Birlik'te pay almaya hak kazanmasıdır.
İkinci bir sorun, Vitruvius'un Smyrna'nın kabul edilmesini "Kral Attalus ve Arsinoe'nin nezaketi"ne atfetmesidir. Ancak o dönem İyonlar bağımsızdı ve bağımsız hareket ediyorlardı. Bu isimlere ait genel hükümdarlar veya güçlü figürler yoktur; dahası, bu isimler o kadar erken bir tarihte bile bilinmemekte, ancak Hellenistik ve Roma aristokrasisi arasında görünmektedir. Birkaç uzman tarafından önerilen bir çözüm, Smyrnaeans'ın yüzlerce yıl boyunca dilekçelerinin onaylanmasını beklediğini varsaymaktadır. Buna rağmen, kimlikler tamamen spekülasyondur.

Myus hakkında doğrulanabilir bilgiler

Myus, Aydın konumunda bulunan ve açık veri kayıtlarında “Ören Yeri” kategorisinde sınıflandırılan bir keşif noktasıdır. Bu sayfa, ziyaret öncesinde konumu doğrulamak ve yakın çevredeki diğer duraklarla birlikte bir rota oluşturmak isteyen gezginler için hazırlanmıştır.

Myus nerede?

Konum Aydın il sınırları içindedir. Harita noktası 37.5987228, 27.4258624 koordinatlarıyla gösterilir. Yol koşulları ve giriş düzeni zamanla değişebileceğinden hareket etmeden önce güncel harita verisinin kontrol edilmesi önerilir.

Ziyaret öncesi planlama

Ziyaret süresini belirlerken mevsim, hava durumu, ulaşım biçimi ve yakın çevredeki diğer kültür veya doğa durakları dikkate alınmalıdır. Sayfadaki yol tarifi bağlantısı doğrudan kayıtlı koordinatı hedefler. Özel mülkiyet, ibadet düzeni, koruma alanı veya dönemsel giriş kısıtlaması bulunabileceği için sahadaki yönlendirmeler esas alınmalıdır.

Kaynak ve içerik yaklaşımı

Temel konum ve sınıflandırma bilgileri OpenStreetMap açık verisinden alınır. Wikipedia veya Wikidata eşleşmesi bulunduğunda ansiklopedik bilgi kaynak bağlantısıyla birlikte eklenir; uygun lisanslı fotoğraflar Wikimedia Commons üzerinden gösterilir. Doğrulanamayan tarih, ücret ve çalışma saati bilgileri otomatik olarak üretilmez.