Erzincan

Yer hakkında

Erzincan hakkında

Erzincan, Türkiye'nin bir ilidir. Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde Tarihi İpek Yolu'nun üzerinde yer alır. 2020 nüfus sayımına göre il nüfusu 234.431'di. Bu nüfusun %81,5'i şehirde yaşamaktaydı. Erzincan'ın güncel nüfusu ise 241.239'dur. İlin yüzölçümü 11.815 km2'dir. İlde km2'ye 20 kişi düşmektedir.
Merkez ilçeyle beraber 9 ilçe, 15 belediye, bu belediyelerde 159 mahalle ve 522 köy bulunmaktadır.
Erzincan'ın trafik plaka kodu 24'tür.

1071 Malazgirt Zaferiyle Türkler Anadolu'ya girmiş ve zaferin hemen ardından Sultan Alparslan'ın kumandanlarından Emir Mengücek tarafından Kemah civarında ilk Türk beyliği olan Mengüçlü Beyliği kurulmuştur. Mengücek Beyliği 1228'e kadar devam etmiş, Anadolu Selçuklu hükümdarı I. Alâeddin Keykubad tarafından sona erdirildikten sonra Erzincan, Anadolu Selçuklu Devleti'nin egemenliğine girmiştir. 1230'da Anadolu Selçukluları ile Harzemşahlar arasındaki Yassıçemen Muharebesi'ne sahne olan Erzincan, Moğol istilasına uğramıştır. Kısa bir süre sonra İlhanlıların egemenliğine girmiştir. İlhanlılar yöreyi beylerle (vali) yönetmişlerdir. Son İlhanlı valisi olan Alaeddin Eretna İlhanlı hükümdarı Bahadır Han'ın ölümü (1335) üzerine İlhanlılarla olan bağını kesip görünüşte Celayirîler'e bağlı kalarak bağımsızlığını ilan etmiştir. Böylece Erzincan, 1335-1381 yılları arasında Eretna Devleti'nin hâkimiyeti altında kalmıştır. Eretna Devleti'nin Erzincan'daki yöneticisi Pir Hüseyin'in 1379 yılında ölümü üzerine Mutahharten Bey yönetimi ele geçirerek aynı yıl adına para bastırmış ve hutbe okutarak Erzincan merkez olmak üzere bağımsızlığını ilan etmiş ve Erzincan Beyliği'ni kurmuştur.

1401'de Yıldırım Bayezid tarafından Osmanlı egemenliğine katılan Erzincan kısa bir süre sonra Timur'un istilasından kurtulamamış; ardından 1419'da Karakoyunluların, 1455'te ise Akkoyunluların eline geçmiştir. 11 Ağustos 1473 tarihinde, Otlukbeli ilçesinde Fatih Sultan Mehmed komutasındaki 100 bin kişilik Osmanlı ordusu ile Uzun Hasan yönetimindeki 70 bin kişilik Akkoyunlu ordusu arasında gerçekleşen Otlukbeli Savaşı'nı Osmanlılar kazanmış, ancak bölge üzerinde tam bir hâkimiyet kuramamışlardır. Bölge bir süre yerel beylerin yönetiminde kalmış, 1514'te Yavuz Sultan Selim tarafından savaşsız biçimde Osmanlı Devleti'ne katılmıştır. Erzincan 17. yüzyılda Celali isyanlarından, 19. yüzyılda da ova köylerini basan Dersim aşiretlerinden zarar görmüştür.

I. Dünya Savaşı'nda Sarıkamış Savaşı'nın galibi General Nikolay Yudeniç komutasındaki Rus Kafkasya Ordusu, 1915 yılının yaz aylarında Anadolu'ya taarruza geçmiş ve Erzincan'a kadar ilerlemiştir. Malazgirt'te karşı karşıya kalan iki ordu arasındaki Malazgirt Muharebesini Osmanlı ordusu kazanmış, Rus ordusu Malazgirt'i terk ederek Van'a doğru çekilmiştir. Böylece Türkler, Malazgirt'te zafer kazanarak yerleştikleri toprakları 844 yıl sonra yine aynı yerde korumuşlardır; ancak Rus ordusu geri dönerek 2 Temmuz 1916'da Erzincan Muharebesi'ni kazanıp Erzincan'ı işgal etmiştir. Rus ordusuyla birlikte hareket eden ayrılıkçı Ermeni çeteleri de Erzincan'a inmişlerdir. 18 Aralık 1917'de Sovyet hükûmetiyle yapılan Erzincan Mütarekesi sonrasında, 11 Ocak 1918'de Rus askerleri bölgeden çekilmiş; ancak Ermeni çeteleri katliama varan birçok kanlı olaya neden olmuştur. Kazım Karabekir komutasındaki askerî birlikler, 13 Şubat 1918'de Erzincan'ı, 22 Şubat 1918'de ise Tercan'ı Ermeni silahlı güçlerinden kurtarmışlardır.

Erzincan tarihinde değişik şiddetlerde 30'dan çok deprem olmuştur. Erzincan, 1939 ve 1992'de gerçekleşen iki büyük depremde büyük hasar görmüş, binlerce insan hayatını kaybetmiştir. 1939 depremi 20. yüzyılın 15 büyük depremden biridir. Bu depremde 32.000 kişi ölmüş, 4.125 kişi de ağır yaralanmıştır. 14.401 bina yıkılmış, 4.043 bina da ağır hasara uğramıştır. Deprem bölgesindeki kurtarma çalışmaları günlerce devam etmiştir. Özellikle Erzincan, Şebinkârahisar, Alucra, Fatsa, Erbaa ve Niksar cezaevlerindeki mahkûmlar büyük fedakarlıkla kurtarma çalışmalarına katılmışlardır. Bu çalışmalarından dolayı, 241 mahkûmun para cezalarının tamamını ve geri kalan cezalarının beşte dördünü bağışlayan bir kanun kabul edilmiştir. Depremden sonra, demiryolunun kuzeyinde yeni bir şehir inşasına başlanarak bugünkü Erzincan şehri kurulmuştur. Erzincan'da yıkıcı başka bir deprem de 13 Mart 1992'de yaşanmıştır. 6,8 büyüklüğündeki bu depremde 653 kişi yaşamını yitirmiştir.
Erzincan bölgesinde son bin yıl içinde şiddeti yediden daha büyük ondan fazla deprem yaşanmıştır.

5 Temmuz 1993'te akşam üzeri 100'e yakın PKK mensubu Kemaliye ilçesine bağlı Başbağlar köyünü bastı. Ezanın okunduğu sırada camiye giren örgüt mensupları cemaati zorla dışarı çıkardı. 1,5 saat örgüt propagandası yaptıktan sonra tüm erkekler kurşuna dizildi ve orada 29 sivil katledildi. Daha sonra köyün ateşe verilmesiyle 214 ev, okul, camii ve halkevi yakıldı. Yakılan evlerde saklanan biri kadın 4 kişi yanarak can verdi.
11 Temmuz 2005 tarihinde PKK'lılar Tunceli-Erzincan karayolunu kesmiş, araçlarda bulunan yolcuların para ve ziynet eşyalarına el koymuş ve bir askeri kaçırarak olay yerinden uzaklaşmıştır.

İlin en büyük ve en verimli akarsuyu Karasu'dur. Karasu Irmağı Fırat'ın en önemli iki kolundan biridir. Tercan ovaları ve Erzincan Ovası boyunca akar, Kemaliye ilçesinin güneydoğusunda Başpınar yakınlarında il sınırlarını terkeder. Karasu Irmağı geçtiği yol boyunca Çayırlık Dere, Tuzla Suyu, Mercan, Kom, Cimin, Pahnik ve Sürperen Suları, Çardaklı Deresi, Kadıgölü Suyu ile Miran Suyunu toplar.

İl topraklarının % 60'ını dağlar kaplar. Dağlar çeşitli yönlerde, sıralı uzanır. Güneybatıdan Munzur, kuzeybatıdan Refahiye Dağları il alanına girer. Doğudan Erzurum'dan gelerek batıya doğru uzanan Karasu, il alanını derinlemesine, aralarında geniş düzlükler bırakacak şekilde böler.
Erzurum'un Aşkale İlçesinden batıya doğru uzanan Tercan Düzlükleri, kuzeyden ve batıdan Kop Dağları'nın uzantılarıyla çevrilidir. Tercan Düzlüklerinin bulunduğu çukurluğun batısında, Mülpet ve Keşiş Dağları bulunmaktadır. Kop Dağları, Çayırlı ilçesinin batısında iki kola ayrılmaktadır. Birinci kol, Erzincan il merkezinin kuzeyine doğru uzanır. İkinci kol güneydoğuya dönerek, önce Keşiş, sonra Mülpet Dağları'nı oluşturur.
Coşan Dağı, ilin en yüksek (.3976 m.) noktasıdır. Çukurluğu, doğudan Dumanlı ile Maryam Dağı sınırlar. Güneyinde ise Koşan, Murdelor, Eşilbaba Dağları bulunur. Erzincan Ovası'nın kuzeybatısında, Doğu Anadolu Bölgesi ve Karadeniz bölgelerini birbirinden ayıran Refahiye Dağları uzanır. Refahiye ilçesinin doğusunda Çimen Dağları, güneyinde Kutlutepe Dağı, güneybatısında ise Gülen Dağı bulunur.
Güneydeki Munzur Sıradağlarının kuzeye bakan yamaçları ile Karasu Vadisinin sağ yakasında Karadağ, Çölen, Vank Dağları Kemah ilçesinin belli başlı yükseltileridir. İlin en kayalık ve sarp yeri Kemaliye, Kemah ve İliç ilçeleridir. Erzincan'ın dağları genellikle çıplaktır.
Erzincan ilinin yüksekliğine göre dağları:

Erzincan Valisi, 1975 Ahlat doğumlu Hamza Aydoğdu'dur. Ağustos 2023/376 sayılı kararla Aksaray Valisi iken atanmıştır.
Erzincan Belediye Başkanı, Bekir Aksun (MHP), 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde %40,45 oy oranıyla seçilmiştir.
2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Erzincan İl Genel Meclisi üye sayısı, 11 AK Parti, 6 MHP ve 5 CHP'den olmak üzere 22'dir. Erzincan Belediye Meclisi ise 14 AK Parti, 6 CHP ve 11 MHP'den olmak üzere 31 üyeden oluşur.
2023 Genel seçimleri sonucu, Erzincan'ı temsilen TBMM'ye AK Parti'den 1 milletvekili (Süleyman Karaman) ve CHP'den 1 milletvekili (Mustafa Sarıgül) seçilmiştir.

Erzincan ili keşfedilmeyi bekleyen birçok doğal güzelliğe sahiptir. Dört tarafı dağlarla çevrili bölge, özellikle doğa sporları açısından çok cazip olanaklar sunmaktadır. Kemah, Kemaliye ve Refahiye ilçeleri bu tür faaliyetler için çok zengin seçenekler içermektedir. İl merkezinde Ilıca, Beytahtı, Girlevik Şelalesi; Çayırlı ilçesinde Aygır Gölü; Kemah'ta Soğuk Sular; Kemaliye'nin kendine has mimarisi; Otlukbeli ilçesinde doğal sit alanı olarak da kabul edilen Otlukbeli Gölü; Refahiye İlçesinde Dumanlı Dağları ve ormanlar ile Sakaltutan mevkiindeki Yıldırım Akbulut Kayak Tesisleri bulunmaktadır. Üzümlü'de Bayırbağ Mesire Yeri ve Hıdırellez Gölü, Tercan'da ise Ağbaba, akla gelen önemli yerler arasındadır. İl coğrafi yapısı itibarıyla genel olarak kış sporları, su sporları ve doğal güzellikleriyle dikkat çeken mesire alanları sayesinde turizm açısından çok yönlü özellikler taşımaktadır. Urartu medeniyetinin günümüze ulaşmış en sağlam kentlerinden biri olan ve arkeolojik sit olarak koruma altına alınan Altıntepe Ören Yeri de Erzincan sınırları içinde bulunmaktadır. 2011 verilerine göre Erzincan'da konaklayan ve geceleyen turist sayısı 113.427'dir. Bunun 1.620'si yabancı turisttir.
Erzincan'ın Üzümlü ilçesiyle özdeşleşen Cimin üzümü ve Erzincan döneri, ilin en meşhur yöresel tatları arasında bulunmaktadır. Hititler ve Urartular uygarlıklar döneminden günümüze kadar gelen Kemah Kalesi; şehir merkezinde bulunan Terzibaba Türbesi, Hıdır Abdal Sultan Türbesi ve Melik Gazi Türbesi; Tercan'da bulunan Orta Çağ Türk mimarisinin en ilginç ve önemli eseri kervansaray, hamam, mescit ve kendi türbesinden oluşan Saltukoğulları Hükümdarı II. İzzeddin Keykavus'un kızı Mama Hatun için yaptırdığı Mama Hatun Külliyesi; yine Tercan ilçesi Üçpınar köyünde bulunan ve 1854 yılında yapıldığı düşünülen Abrenk Kilisesi; Ekşisu adı verilen böğert maden suyunun da elde edildiği Ekşisu kaplıcaları; Kemaliye ilçesinde bulunan Buz ve Ala mağaraları ile Refahiye ilçesinde bulunan, Köroğlu ve annesi Mihr-i Vefa'nın yaşadığı belirtilen Köroğlu Mağarası, görülmeye değer yerler arasındadır.

1967 yılında Erzincan Kız Öğretmen Okulu ile temelleri atılan Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, 12 fakülte, 3 yüksekokul, 3 enstitü, 12 meslek yüksekokulu, 12 koordinatörlük ve 16 uygulama ve araştırma merkezi ile eğitim öğretime devam etmektedir.
İlde, ilk ve orta seviyede eğitim-öğretim, Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda yapılmaktadır. Yaygın eğitim ise Halk Eğitim Merkezi aracılığıyla yürütülmektedir.

24 Erzincanspor futbol takımı, 2020-2021 sezonunu 2. Ligde grup 5.si olarak tamamlamıştır. BAL takımı Ulalar Belediye Spor ve Futbol kadınlar 3.Liginde Gençler Gücü S. devam etmektedir. Ayrıca voleybol bölgesel liglerinde 2 takımdan Erzincan Gençlik 2. lige çıkmıştır.
Ziraat Türkiye Kupası'nda 24 Erzincanspor, 4. tura kadar çıkmış ve Ümraniyespor'a elenmiştir.
Önemli spor tesisleri: Erzincan 13 Şubat Şehir Stadyumu (12.981), 13 Şubat Spor Salonu (1.626), Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu (1.000) ve Ergan Dağı Kayak Merkezi'dir.

Erzincan Valiliği14 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Erzincan İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü10 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Erzincan Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü19 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
YerelNET10 Ekim 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Erzincan hakkında doğrulanabilir bilgiler

Erzincan, Erzincan konumunda bulunan ve açık veri kayıtlarında “Anıt” kategorisinde sınıflandırılan bir keşif noktasıdır. Bu sayfa, ziyaret öncesinde konumu doğrulamak ve yakın çevredeki diğer duraklarla birlikte bir rota oluşturmak isteyen gezginler için hazırlanmıştır.

Erzincan nerede?

Konum Erzincan il sınırları içindedir. Harita noktası 39.7465194, 39.4913427 koordinatlarıyla gösterilir. Yol koşulları ve giriş düzeni zamanla değişebileceğinden hareket etmeden önce güncel harita verisinin kontrol edilmesi önerilir.

Ziyaret öncesi planlama

Ziyaret süresini belirlerken mevsim, hava durumu, ulaşım biçimi ve yakın çevredeki diğer kültür veya doğa durakları dikkate alınmalıdır. Sayfadaki yol tarifi bağlantısı doğrudan kayıtlı koordinatı hedefler. Özel mülkiyet, ibadet düzeni, koruma alanı veya dönemsel giriş kısıtlaması bulunabileceği için sahadaki yönlendirmeler esas alınmalıdır.

Kaynak ve içerik yaklaşımı

Temel konum ve sınıflandırma bilgileri OpenStreetMap açık verisinden alınır. Wikipedia veya Wikidata eşleşmesi bulunduğunda ansiklopedik bilgi kaynak bağlantısıyla birlikte eklenir; uygun lisanslı fotoğraflar Wikimedia Commons üzerinden gösterilir. Doğrulanamayan tarih, ücret ve çalışma saati bilgileri otomatik olarak üretilmez.