Atatürk

Yer hakkında

Atatürk hakkında

Atatürk Olimpiyat Stadyumu, İstanbul'da yer alan bir mega stadyumdur. Adını Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ten alan tesis, kapasite olarak ülkedeki en büyük stadyumdur. Olimpiyat oyunlarına hazırlık projesi kapsamında Türk atletizmi ve futboluna hizmet etmesi amacıyla yaptırılmıştır.
1999 yılında İstanbul'un Başakşehir ilçesi, İkitelli bölgesinde 584 hektarlık alana Olimpiyat Parkı'nın en büyük projesi olan Atatürk Olimpiyat Stadı'nın yapımına başlanmış ve 2002 yılında inşası tamamlanmıştır. Uluslararası futbol şampiyonaları ve dünya atletizm şampiyonalarının yapılabileceği, IAAF, FIFA ve IOC şartlarını karşılayan Atatürk Olimpiyat Stadı'nın son düzenlemelerden sonra toplam seyirci kapasitesi 75.145'e düşürülmüştür.
Her türlü spor, sosyal ve kültürel faaliyetlerin yapılabildiği stadyumda, sporcu, antrenör ve eğitimci yetiştirilebilecek altyapı bulunmaktadır. Ayrıca dokuz kulvarlı ana atletizm pistinin haricinde iki adet ışıklandırılmış antrenman ve atletizm sahası bulunmaktadır. Dünyanın sayılı statlarından biri olan Atatürk Olimpiyat Stadı, büyük organizasyonlara ev sahipliği yapmıştır.
İtalya'da "Cribaudo Yayınevi" tarafından 2005 yılında yayımlanan "Stadi Del Mondo" (Dünya Statları) adlı kitapta dünyanın en büyük ve en önemli statları arasında gösterilmektedir. Her türlü spor, sosyal ve kültürel faaliyetlerin yapılabildiği statta, sporcu, antrenör ve eğitimci yetiştirilebilecek altyapı bulunmaktadır.
Stadyum bir dönem ilgili kulübün başvurusu üzerine İOOHDK tarafından Galatasaray'ın kullanımına tahsis edilmiştir. İOOHDK tarafından çeşitli başvurular değerlendirilerek pek çok farklı kulübün/takımın kullanıma verilmektedir. 31 Temmuz 2002'de oynanan Galatasaray-Olimpiakos dostluk maçı ile açılmıştır.
Atatürk Olimpiyat Stadı'nda oynanan ilk Galatasaray-Fenerbahçe derbisini 70.125 seyirci tribündeki yerini alarak izledi ve derbi izlenme rekoru kırıldı. 23 Eylül 2013 tarihinde oynanan Beşiktaş-Galatasaray maçında bu rekor, 76.127 seyirci ile yenilendi. Galatasaray, 2003-04 ve 2006-07 sezonlarında İstanbul'daki UEFA Şampiyonlar Ligi maçlarını da burada oynadı. 2004 yılındaki Trabzonspor-Gençlerbirliği Türkiye Kupası finali, 2005 Fenerbahçe-Galatasaray Türkiye Kupası finali, 25 Mayıs 2005 tarihindeki Liverpool-Milan UEFA Şampiyonlar Ligi finali, 2009 yılındaki Fenerbahçe-Beşiktaş Süper Kupa karşılaşması ile 2010 yılındaki Bursaspor-Trabzonspor Süper Kupa karşılaşması, bu stadyumda oynanmıştır. Son olarak UEFA Başkanı Aleksander Ceferin, 2020 UEFA Şampiyonlar Ligi finalinin Atatürk Olimpiyat Stadı'nda oynanacağını açıklamıştır fakat COVID-19 pandemisi nedeniyle maçın seyircisiz olarak Lizbon'da oynanmasına karar verilmiştir. 2020 yılındaki Trabzonspor-Aytemiz Alanyaspor Türkiye Kupası finali'ne ev sahipliği yapmıştır. 2020 yılındaki finalin Türkiye'den alınması üzerine 2021 Şampiyonlar Ligi Finali, Rusya'da alınıp Türkiye'ye verilecekti. Ancak UEFA'nın tekrar aldığı koronavirüs önlemleri ile ilgili karar doğrultusunda finalin ev sahipliği yapma hakkı yine İstanbul'dan alınıp Portekiz'in Porto kentindeki El Dragao Stadyumu'na verildi. Bu karar sonrasında 2022 Şampiyonlar Ligi Finali planlandığı gibi St. Petersburg'da yapılacaktı. Ancak UEFA, Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle oradan alınıp ev sahipliği hakkını Paris'e verilmesini kararlaştırdı. Ardından Türkiye'nin kuruluşunun yüzüncü yılı olması nedeniyle 2023 UEFA Şampiyonlar Ligi finali burada oynandı.

2000 Olimpiyat Oyunları'na aday olan ancak tesis yetersizliği, metro hattının olmaması ve trafik sorunları nedeniyle bu organizasyonu kazanamayan İstanbul için dünyadaki örnekleri gibi bir stadyum yapılması gerektiği bazı spor otoriteleri tarafından gündeme getirilmişti. Bu konuda stat inşası ile ilgili ilk girişim dönemin 1994 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından başlatıldı. Arazi aramalarına başlanan stadyum için yerli yabancı bazı firmalarla fikir alışverişinde bulunuldu.
İlk olarak Küçükçekmece ve Büyükçekmece tarafındaki boş alanlarda incelemeler yapıldı. Stadın mümkün olduğunca şehirden uzak olması ama aynı zamanda toplu taşıma alanlarına yakın olması hedefleniyordu. Sinan Erdem başkanlığındaki Türkiye Millî Olimpiyat Komitesi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin ortak çalışması sonrası şimdi Olimpiyat stadının bulunduğu alanda stat yapımı için karar kılındı. Seçilen arazi hem stadyum hem yan yol hem de Olimpiyat Parkı ve parkın içerisine kurulacak tesisler için yeterli yüz ölçümüne sahipti.
Kasım 1998'de yapılan Olimpiyat Stadyumu inşaatı ihalesini, Tekfen İnşaat-Fransız Campenon Bernard S.A.E. International ortaklığı kazandı. Genelde konut ve plaza inşaat çalışmalarıyla dikkat çeken Tekfen'in geleneksel çizgisinin dışında gerçekleştirdiği projeler arasında yer alan Olimpiyat Stadı projesi, 1999 yılının şubat ayında ilk hafriyat çalışmaları ile birlikte başlamış oldu. Projesi, Fransa Stadyumu'nun mimarları tarafından tüm uluslararası mimarlık, güvenlik, yapı tekniği ve spor standartlarına uygun olarak tasarlanan stadın inşaatı hiç duraklamadan devam etti. İstanbul'un İkitelli bölgesinde 584 hektarlık alana kurulacak olan Olimpiyat Parkı'nın en büyük projesi olan ve Mimarlığını Michel Macary ve Aymeric Zublena'nın yaptığı stadyum inşaatı 2002 yılında -yollar hariç- tamamlanma aşamasına gelmiştir. İstanbul Atatürk Olimpiyat Stadı inşaatı bünyesindeki tüm boya ve sinyalizasyon işleri Benart Mimarlık tarafından gerçekleştirilmiştir.

Atatürk Olimpiyat Stadı, Türkiye'de gerçekleştirilen en büyük spor yatırımlarından biridir. Projeyi farklı kılan, stadın batı tarafındaki hilal şeklindeki çelik çatı ve çelik çatının artgerme sistemle oluşturulan iki dayanak ile desteklenmesidir. Yerde monte edilen ve vinçlerin yardımıyla yerine oturtulan 3.420 ton ağırlığındaki çelik konstrüksiyon çatı 18.600 m2, stadın doğu çatısı ise 13.000 m2 alana sahip ve 1.200 ton ağırlığındadır. Bu uygulama, Türkiye'de gerçekleştirilen çatı ve dayanak uygulamaları arasında önemli ve ayrıcalıklı bir yere sahiptir. Stadın kullanıcılarına ait kapalı mekanlar, batı bölümünde yer alan ve toplam kapalı brüt alanı 48.860 m2 olan yedi katlı bir yapı içerisine yerleştirilmiştir. Bu katlarda, sporcu, hakem ve antrenörlere ait, spor sahası ile doğrudan bağlantıları olan alanlar, teknik ve lojistik alanlar, polis istasyonu, itfaiye ve sağlık merkezi, organizatörlere ait ofisler ve toplantı odaları, tribünlere doğrudan bağlantısı olan basına ait alanlar ve dinlenme alanları bulunmaktadır. Stadyumun dokuz kulvarlı ana atletizm pisti yanında; kuzeybatısında tünelle bağlantı sağlanabilen IAAF'ce istenen tüm şartları karşılayan bir adet 24.000 m2'lik ışıklandırılmış antrenman sahası ve bir adet 15.000 m2'lik atletizm ısınma sahası vardır. 52.000 m2 taban alanı üzerine inşa edilen stadın plaza ile birlikte toplam alanı ise 120.000 m2'dir. Stadyum, İnşaat Mühendisleri Odası tarafından hazırlanan 50 Yılda 50 Eser adlı listede yer aldı.
Diğer teknik detaylar:

Hafriyat ve dolgu: 3.700.000 m3
Mikropile: 2.240 ünite
Dökme beton: 60.000 m3
Prekast beton: 11.000 m3
Donatı: 7.400 t
Öngerme ve Kablo Destekleri: 40 t
Çelik yapı: 5.400 t
Çatı Yapımı ve Kaplama: 52.000 m2
Kaldırım: 90.000 m2
75.145 seyirci kapasitesi (48.500 kapasitenin üzeri kapalı tribün) ve atletizm pisti,
42.200 m2 ticaret ve hizmet merkezi,
300 seyirci kapasiteli amfiteatr,
2 kapalı otopark (araç asansörlü, toplam 400 araç kapasiteli),
36 özel seyir locası; her locada TV seti, toplantı masası, modern/rahat koltuklar, içki/snack bar ve yüksek bar tabureleri,
Her bölüm ve katta büfelere, ilk yardım noktalarına ve tuvalet alanlarına kolay ulaşım,
Seyircilerin bulunduğu bölümleri ayıran tüm kısımlar, tüm uluslararası güvenlik standartlarına uygundur.

5 Mayıs 2004'te oynanan final maçını Trabzonspor kazanmıştır. Maçı kazanan Trabzonspor, 7. kez Türkiye Kupası'nı müzesine götürdü.

11 Mayıs 2005 tarihinde Fenerbahçe ile Galatasaray arasında oynanan maçtır. Maçı kazanan Galatasaray, 14. kez Türkiye Kupası'nı müzesine götürdü.

UEFA tarafından 25 Mayıs 2005 tarihinde oynanacak Şampiyonlar Ligi finaline ev sahipliği yapacağı bildirilmiştir. O dönemlerde Galatasaray'ın maçlarını oynadığı ve rüzgâr sorunu nedeniyle Türkiye'de çok eleştiri alan stadyum; Fransa Stadyumu, Estadio do Dragao, Jose Alvalade, Işık Stadyumu ve Vicente Calderón Stadyumu'nu saf dışı bırakmıştır.
UEFA İcra Komitesinin, İsviçre'nin Nyon kentinde yaptığı toplantıda verdiği bu kararla balkanlarda ve Türkiye'de ilk defa Şampiyonlar ligi finali düzenlenmiştir. Stadyumun Şampiyonlar Ligi finali için seçilmesiyle ilgili dönemin UEFA Asbaşkanı Şenes Erzik şunları söylemiştir: "Tabii ki çalışmalar olmasa böyle bir kararın çıkması mümkün değildi."
2005 UEFA Şampiyonlar Ligi finali, 25 Mayıs 2005 tarihinde İngiltere'nin Liverpool ve İtalya'nın Milan takımları arasında oynandı. Karşılaşmanın ilk yarısını 3-0 geride kapatan Liverpool, ikinci devrede bulduğu üç golle önce maçı uzatmaya taşımış, ardından penaltı atışlarında rakibine üstünlük kurarak Şampiyonlar Ligi finalini kazanmıştır.

2008-09 sezonu Süper Lig ve Türkiye Kupası şampiyonu Beşiktaş ile Türkiye Kupası finalisti Fenerbahçe arasında oynanan final maçını Fenerbahçe 2-0 kazanarak müzesine götürdü.

2009-10 sezonu Süper Lig şampiyonu Bursaspor ile Türkiye Kupası şampiyonu Trabzonspor arasında oynanan 5. Süper Kupa maçıdır. 7 Ağustos 2010 Cumartesi günü maçı Türkiye Kupası şampiyonu Trabzonspor 3-0'lık skorla kazandı ve kupayı 8. kez müzesine götürdü.

Stadyum, 29 Temmuz 2020 tarihinde saat 21.30'da oynanmış olan 2020 Türkiye Kupası finali'ne ev sahipliği yapmıştır. Normalde 5 Mayıs'ta oynanması planlanan maç, COVID-19 pandemisi nedeniyle 29 Temmuz'a ertelenmiş olup maçın bu statta seyircisiz yapılmasına karar verilmiştir.
Maçın sonunda Trabzonspor, Alanyaspor'a karşı 2-0 kazanmıştır.

27 Ocak 2021'de oynanan final maçını Trabzonspor kazanmıştır.

26 Mayıs 2022'de Kayserispor ile oynanan final maçını uzatmalar sonucu Sivasspor kazanmıştır.

30 Temmuz 2022'de Atatürk Olimpiyat Stadında oynanan Süper Kupa finalinde Trabzonspor şampiyonluğa ulaşmıştır.

Karşılaşma, 10 Haziran 2023'te COVID-19 pandemisi yüzünden ertelenen finaller nedeniyle İstanbul şehrindeki Atatürk Olimpiyat Stadı'nda oynanmıştır. Mücadelede Manchester City ve Internazionale takımları karşı karşıya gelmiştir. Manchester City, karşılaşmayı 1-0 kazandı.

10 Ocak 2026 tarihinde oynanan Süper Kupa finalinde Galatasaray ile Fenerbahçe karşı karşıya geldi. Maçın 28. dakikasında Fenerbahçe ile ilk maçına çıkan Matteo Guendouzi ile maçın 48. dakikasında Osterwolde'nin bulduğu gollerle Fenerbahçe sahadan 2-0 lık skorla ayrıldı.

2-3 Şubat ve 7 Şubat 2027'deki yarı final ve final maçlarının Atatürk Olimpiyat Stadyumu'nda düzenleneceği duyuruldu.

24 Haziran 2006 - Garanti Bankası 60. yıl etkinlikleri düzenlenmiştir.
7-8 Ağustos 2010 - Türkiye Rugby Federasyonunun düzenlediği İstanbul Rugby Sevens' etkinliği düzenlenmiştir.
6 Eylül 2010'da U2 müzik grubu U2 360° Tour'un İstanbul konserini bu stadyumda düzenledi. Yaklaşık 55 bin kişinin katıldığı konserde Snow Patrol grubu ve Zülfü Livaneli de sahne aldı.
29-30 Ekim 2011 tarihinde Atatürk Olimpiyat Stadı otoparklarında İstanbul Drift Challenge 2011 Şampiyonası düzenlenmiştir.
10 Haziran 2023 tarihinde UEFA Şampiyonlar Ligi'nin finali düzenlenmiştir.
30 Mayıs 2026'da Amerikalı rapçi Kanye West yaklaşık 118 bin seyircinin katıldığı bir konser düzenledi.

Atatürk hakkında doğrulanabilir bilgiler

Atatürk, İstanbul konumunda bulunan ve açık veri kayıtlarında “Anıt” kategorisinde sınıflandırılan bir keşif noktasıdır. Bu sayfa, ziyaret öncesinde konumu doğrulamak ve yakın çevredeki diğer duraklarla birlikte bir rota oluşturmak isteyen gezginler için hazırlanmıştır.

Atatürk nerede?

Konum İstanbul il sınırları içindedir. Harita noktası 41.0150527, 28.9768215 koordinatlarıyla gösterilir. Yol koşulları ve giriş düzeni zamanla değişebileceğinden hareket etmeden önce güncel harita verisinin kontrol edilmesi önerilir.

Ziyaret öncesi planlama

Ziyaret süresini belirlerken mevsim, hava durumu, ulaşım biçimi ve yakın çevredeki diğer kültür veya doğa durakları dikkate alınmalıdır. Sayfadaki yol tarifi bağlantısı doğrudan kayıtlı koordinatı hedefler. Özel mülkiyet, ibadet düzeni, koruma alanı veya dönemsel giriş kısıtlaması bulunabileceği için sahadaki yönlendirmeler esas alınmalıdır.

Kaynak ve içerik yaklaşımı

Temel konum ve sınıflandırma bilgileri OpenStreetMap açık verisinden alınır. Wikipedia veya Wikidata eşleşmesi bulunduğunda ansiklopedik bilgi kaynak bağlantısıyla birlikte eklenir; uygun lisanslı fotoğraflar Wikimedia Commons üzerinden gösterilir. Doğrulanamayan tarih, ücret ve çalışma saati bilgileri otomatik olarak üretilmez.