Çelik Gülersoy

Yer hakkında

Çelik Gülersoy hakkında

Çelik Uygur (Uğur) Gülersoy (d. 23 Eylül 1930, Hakkâri - ö. 6 Temmuz 2003, İstanbul); avukat, turizmci ve yazar.
İstanbul'un tarihî yapıların onarılıp halka açılmasına öncülük eden, turizme kazandırdığı kültür varlıklarının hikâyelerini tarihi, estetiği, anıları ve fotoğraflarıyla kitaplaştırıp yayımlayan bir kültür insanıdır. Soğukçeşme Sokağı'nda oluşturduğu İstanbul Kitaplığı'nda İstanbul ile ilgili on binin üzerinde eseri bir araya getirmiştir.
Türkiye'de henüz turizmin henüz tanınmadığı bir dönemde turizmi geliştirmeye çalışan Gülersoy'un adı, 55 yıl çeşitli kademelerde görev yaptığı, 1965-2002 arasında genel müdürlüğünü üstlendiği Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu'yla özdeşleşmiştir.

Gülersoy, 1971'de gerçekleştirilen bir düzenlemeyle triptik (otomobiller için verilen geçici gümrük belgesi) gelirini TTOK'a kazandırdı ve sağladığı bu maddi birikimle İstanbul'un tarihsel eserlerini restore etme, şehrin doğal ve tarihî kültür varlıklarının turistik işletmeler aracılığıyla halkın yararına sunmak üzere çalışmalar yaptı.
1970'lerde Kariye Müzesi'ne yardımlar ve çevre düzenlemesi; Ayrılık Çeşmesi'ndeki tarihî mezarlığın onarımı, çevredeki tarihî taşların toplanması, dikilip onarılması; Kandilli tarihî mezarlığının onarılması ve ağaçlandırılması için yaptığı çalışmalarla İstanbul'a hizmet verdi. Aynı dönemde Bolu'da, Koru Oteli satın alınarak Necdet Kalay'ın resimleri, kuş ve kelebek koleksiyonlarıyla süslenmiş; Safranbolu'nun en büyük konağı satın alınıp otele dönüştürülmüştür.
Gülersoy, 1979-1989 arasında gerçekleştirdiği büyük projelerle yurt içinde ve yurt dışında tanındı. Turing'in olanaklarıyla Çamlıca Tepesi, Kariye Camisi, Sultanahmet'teki Soğukçeşme Sokağı gibi kentsel mekanları yeniden düzenledi; Yıldız Parkı'ndaki Malta Köşkü, Çubuklu'daki Hıdiv Kasrı, Sultanahmet'teki Yeşil Konak, Emirgan Korusu'ndaki Sarı ve Beyaz köşkler gibi tarihsel yapıları onartarak bunlara yeni işlevler kazandırılmasını sağladı.
Malta Köşkü'nün korunması ve çağdaş kullanım amacıyla değerlendirilmesi amacıyla Gülersoy öncülüğünde gerçekleştirilen uygulama, 1979 yılında Avrupa Birliği'nin "Europa Nostra" ödülüne layık görüldü ve Malta Köşkü onarım uygulaması Türkiye'nin aldığı ilk Europa Nostra Ödülü oldu.
Gülersoy'un kültür ve turizm alanındaki çalışmaları 1978 yılında İtalya Cumhurbaşkanı tarafından cavaliere, 1979 yılında Fransa Cumhurbaşkanı tarafından Ordre National du Merite nişanları, 1980'de Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca şeref plaketi ile ödüllendirildi.

Gülersoy, 1981 Atatürk Yılı'na anlam katmak üzere bir dizi çalışma gerçekleştirdi. Atatürk'ün Samsun'a gitmeden önce 1919 yılında bir süre kaldığı Şişli'deki tarihî evin onarılmasının yanı sıra metnini kendisinin yazdığı, Suha Arın'ın yönettiği "Dolmabahçe ve Atatürk" belgeseli bu çalışmalardan başlıcalarıdır.

Çelik Gülersoy, Soğukçeşme Sokağı'ndaki evlerden birini bir turistik işletme yerine bir kitaplık olarak tasarlamıştır. Ömrü boyunca topladığı İstanbul kitaplarını, Soğukçeşme Sokağı'nda onardığı bu yapıda topladı. 1985 yılında tüm mal varlığını, kendi adını taşıyan vakfa vasiyet etti. Vakıf, 1990 yılında İstanbul Kitaplığı'nı hizmete soktu.

Çelik Gülersoy hakkında doğrulanabilir bilgiler

Çelik Gülersoy, İstanbul konumunda bulunan ve açık veri kayıtlarında “Tarihi Yapı” kategorisinde sınıflandırılan bir keşif noktasıdır. Bu sayfa, ziyaret öncesinde konumu doğrulamak ve yakın çevredeki diğer duraklarla birlikte bir rota oluşturmak isteyen gezginler için hazırlanmıştır.

Çelik Gülersoy nerede?

Konum İstanbul il sınırları içindedir. Harita noktası 40.9666520, 29.0343937 koordinatlarıyla gösterilir. Yol koşulları ve giriş düzeni zamanla değişebileceğinden hareket etmeden önce güncel harita verisinin kontrol edilmesi önerilir.

Ziyaret öncesi planlama

Ziyaret süresini belirlerken mevsim, hava durumu, ulaşım biçimi ve yakın çevredeki diğer kültür veya doğa durakları dikkate alınmalıdır. Sayfadaki yol tarifi bağlantısı doğrudan kayıtlı koordinatı hedefler. Özel mülkiyet, ibadet düzeni, koruma alanı veya dönemsel giriş kısıtlaması bulunabileceği için sahadaki yönlendirmeler esas alınmalıdır.

Kaynak ve içerik yaklaşımı

Temel konum ve sınıflandırma bilgileri OpenStreetMap açık verisinden alınır. Wikipedia veya Wikidata eşleşmesi bulunduğunda ansiklopedik bilgi kaynak bağlantısıyla birlikte eklenir; uygun lisanslı fotoğraflar Wikimedia Commons üzerinden gösterilir. Doğrulanamayan tarih, ücret ve çalışma saati bilgileri otomatik olarak üretilmez.