Eyüp Sultan Camii

Yer hakkında

Eyüp Sultan Camii hakkında

Eyüp Sultan Camii, İstanbul'un Konstantinopolis Surları dışındaki, Haliç kıyısında yer alan ilçesi Eyüpsultan'daki bir camidir. Külliyede, İslam peygamberi Muhammed'in sancaktarı ve sahabesi Ebu Eyyûb el-Ensarî'nin gömüldüğü türbe de yer almaktadır. Çok daha eski bir alanda bulunan mevcut yapı 19. yüzyılın başlarından kalmadır.
Cami ve çevresi, özel kutsallığı nedeniyle, Osman Gazi'nin kılıcını kuşanmak üzere Cülûs Yolu'ndan geçerek gelen yeni Osmanlı padişahlarının saltanat törenlerinde rol oynamıştır.

Muhammed'in bir arkadaşı olarak Ebu Eyyûb el-Ensarî, Müslümanlar tarafından büyük saygı görüyor ve türbesinin bulunduğu yer özel bir önem taşıyor. Türbe, caminin ibadethanesinin ana girişinin karşısındaki avlunun kuzey tarafında yer almaktadır. Türbe içinde Muhammed'e ait olduğuna inanılan kutsal emanetler ve Osmanlı padişahları I. Ahmed, I. Mahmud ve III. Selim tarafından mekanın kutsallığını belirten çeşitli kitabeler bulunmaktadır.
Camiye atfedilen aşırı kutsallık nedeniyle, birçok önemli Osmanlı devlet insanı ve hanedan üyesi, camiye yakın bir yere gömülmeyi tercih etmiştir; I. Süleyman ve II. Selim'in emrinde görev yapmış Osmanlı sadrazamı Sokollu Mehmet Paşa, Siyavuş Paşa, 16. yüzyılda Kıbrıs'ı Osmanlı adına fetheden Lala Mustafa Paşa, Âdile Sultan ve Mihrişah Sultan. Türbenin biraz dışında, Haliç'e bakan tarafta V. Mehmed'in 1918 yılında Mimar Kemaleddin Bey tarafından tasarlanan türbesi de yer almaktadır. Caminin arkasında ise Eyüpsultan Mezarlığı ve Pierre Loti Tepesi bulunmaktadır.
Modern zamanda, sünnet olmak üzere olan erkek çocuklarının bazen özel kıyafetleriyle buraya getirilir. Ayrıca belediye tarafından ihtiyacı olan ailelerin çocukları için toplu sünnet töreni de düzenlenmektedir. Ramazan ayında, insanların iftarda oruçlarını açmaları için de toplanılan bir mekandır ve birçok kişi caminin avlusunda piknik yapmayı tercih etmektedir. Eyüpsultan Meydanı ve cami, yıl boyunca ülkenin dört bir yanından gelenlerin hac noktasıdır.

Eyüp Sultan Camii, dikdörtgen planda mihrabı çıkıntılı bir camidir. yeniden inşasının nispeten geç bir tarihe sahip olmasına rağmen, 16. yüzyılda Mimar Sinan tarafından yaygınlaştırılan Klasik dönem Osmanlı mimarisi tarzına hâlâ sadıktır. Özellikle Sinan'ın Azapkapı semtindeki Sokollu Mehmed Paşa Külliyesi ile karşılaştırıldı, çünkü yarım kubbelerle çevrili merkezi bir kubbe ile aynı "sekizgen baldaquin" tasarımını takip ediyor.^ Ancak dekorasyonunun büyük bir kısmı, geçmeli sütunlar, oyulmuş yaprak ve kabuk şekilleri ve Osmanlı kaligrafi yazıtlarıyla çağdaş Osmanlı barok tarzındadır. Sütunların iyon benzeri basit başlıkları vardır. Giriş kapılarının, mihrap ve minberin dalgalı süslemeleri yine Osmanlı baroğunun en güzel örneklerindendir. Yapı esas olarak beyaz taştan inşa edilmiş olup, bazı sütunlar pirinçle kaplanmış beyaz mermerden imal edilmiştir. Bazı dekorasyonlar ise yaldızlıdır. Caminin eski tarzda inşa edilmiş iki minaresi vardır.

1458 yılından sonra zaman zaman tamir gören caminin minarelerinin boyu önceleri kısaydı, 1733 yılında yeni yüksek minareler yapıldı. 1823'te Haliç tarafındaki minare, yıldırım düşmesi sonucu hasar gördüğü için yeniden inşa edildi.Dışarıdan bakıldığında düzensiz şekilli büyük bir dış avlu, dikdörtgen bir iç avluya açılmaktadır. Dış avlunun güney tarafı boyunca uzanan yükseltilmiş, kapalı bir koridor, başlangıçta padişahın camiye ve ibadethanenin içindeki alanına özel girişiydi. Şadırvan bu avluda yer almaktadır. İç avlu bir taraftan camiye, diğer taraftan Eyüp Sultan Türbesi'ne erişim sağlar. Bu avlunun ortasında dikdörtgen bir platform ve platformun köşelerinde Barok mermer çeşmeler bulunan eski bir çınar ağacı bulunmaktadır. Bu çınar ağacının etrafındaki parmaklıkların dört köşesinde dört adet çeşme bulunur. Bunlara hacat çeşmeleri veya kısmet çeşmeleri denmektedir. Camide restorasyon sonrasında namaz kılan III. Selim bir Mevlevî olduğu için, parmaklıkların üzerinde Mevlevî sikkeleri bulunur. Bu platform eskiden Osmanlı padişahlarının tahta çıktıklarında Osman Kılıcı'nı kuşandıkları yerdi. Ayrıca platform yerinde eskiden bulunan Sinan Paşa kasrı 1798 yılında yıktırılmıştır. Cami girişinden önce avlunun üç yanında kemerler ve kubbelerden oluşan bir revak uzanır.Eyüp Sultan Türbesi'nin girişinden önce, iç avlunun bahçe platformunun kenarına kadar uzanan çıkıntılı bir revak bulunmaktadır. İçeride, kubbeyle örtülü geleneksel sekizgen şekle sahip mezar odasından önce gelen bir giriş bölümü bulunmaktadır. Lahit, ayrıca çerçeveli hat sanatı, lambalar ve diğer süslemelerle süslenmiş Barok tarzı gümüş bir çerçeveyle çevrelenmiştir.
Mermerden imal cümle kapısı üzerinde 9 sıralık kitabenin ilk sırası:Zehi münkadı emri gerdgar zılli Rabbani
Serefrazı cihandaranı asrın şahı devranı
Menarı nurfeşan sultan selim hanı bülend ikbal

Bilin gülbank dahi iyledi pür cümle azani.

2022 yılında bir kişi, cami avlusundaki dua penceresinin her iki yanındaki çinilere, tasarımlarına şeytan boynuzu eklendiğini iddia ederek çekiçle zarar vermişti. Kırılan çiniler aynı yılın Ağustos ayında onarıldı.

Eyüp Sultan Camii hakkında doğrulanabilir bilgiler

Eyüp Sultan Camii, İstanbul konumunda bulunan ve açık veri kayıtlarında “İnanç” kategorisinde sınıflandırılan bir keşif noktasıdır. Bu sayfa, ziyaret öncesinde konumu doğrulamak ve yakın çevredeki diğer duraklarla birlikte bir rota oluşturmak isteyen gezginler için hazırlanmıştır.

Eyüp Sultan Camii nerede?

Konum İstanbul il sınırları içindedir. Harita noktası 41.0480145, 28.9337399 koordinatlarıyla gösterilir. Yol koşulları ve giriş düzeni zamanla değişebileceğinden hareket etmeden önce güncel harita verisinin kontrol edilmesi önerilir.

Ziyaret öncesi planlama

Ziyaret süresini belirlerken mevsim, hava durumu, ulaşım biçimi ve yakın çevredeki diğer kültür veya doğa durakları dikkate alınmalıdır. Sayfadaki yol tarifi bağlantısı doğrudan kayıtlı koordinatı hedefler. Özel mülkiyet, ibadet düzeni, koruma alanı veya dönemsel giriş kısıtlaması bulunabileceği için sahadaki yönlendirmeler esas alınmalıdır.

Kaynak ve içerik yaklaşımı

Temel konum ve sınıflandırma bilgileri OpenStreetMap açık verisinden alınır. Wikipedia veya Wikidata eşleşmesi bulunduğunda ansiklopedik bilgi kaynak bağlantısıyla birlikte eklenir; uygun lisanslı fotoğraflar Wikimedia Commons üzerinden gösterilir. Doğrulanamayan tarih, ücret ve çalışma saati bilgileri otomatik olarak üretilmez.